Medenî Sûreler Örneğinde Kur'ân'ı Anlamada Eğitim Açısından Karşılaştırma Üslûbu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED RAHİM AKBULUT

Danışman: Hasan Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kur'ân-ı Kerîm muhatabının zihnini canlı tutmak, ona bir şey öğretirken bazen bilgiyi direk verip, bazen ise dolaylı yoldan vererek daha kalıcı olmasını sağlamaktadır. Kur'ân insana bilgi verirken aslında taraf seçme hüviyetini de vererek, karşılaştırma üslûbu ile ona iki tarafın olduğunu açıkça belirtmiş ve bu iki tarafın eşit olmadığını, bunun nedenini ve sonucunu ortaya koymuştur. Bundan sonra insanın zihninde bir soru işareti bırakmadığı gibi, bazen belâğî nükteler çerçevesinde işin büyüklüğünü gösterip, seçimlerinin sonucundan da haber vermiştir. Bu tezin amacı, Medenî sûrelerde karşılaştırma üslûbunun Kur'ân'ı anlamadaki katkısını açıklamaktır. Bu çerçevede birinci bölümde Kur'ân-ı Kerîm'in kullandığı üsluplara ve bu üslupları hangi dönem ve şartlarda nasıl kullandığına değinilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise karşılaştırma üslûbunun hangi yöntemler ile yapıldığı ve üzerinde karşılaştırma yapılan kavramlar ilgili âyetler çerçevesinde değerlendirilmiş ve karşılaştırma üslûbunun Kur'ân-ı Kerîm'i anlamadaki katkısı sunulmuştur. Araştırmanın sonucuna göre, Kur'ân-ı Kerîm'in üslûbunu tek düzende sunmadığı, cümle yapılarının değişmesinde özel bir edebi gaye olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber Kur'ân-ı Kerîm'de karşılaştırma üslûbunun doğrudan sonuca götürmek yerine ilgili konu üzerinde insanı düşünmeye sevk ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir Medenî, Sûre, Karşılaştırma, Üslub, Mukâbele