Fiziksel ve biyolojik faktörlerin tükürüğün DNA içeriğine etkisinin araştırılması ve kriminalistik olarak değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kriminalistik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ALABAY

Danışman: Özlem Barış

Özet:

Suçun aydınlatılmasında delillerin doğru değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Olay yeri incelemesinde her delilin incelenmesi ve doğru bilimsel ilkeler ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Olay yerinde biyolojik deliller ise özellikle DNA içeriği ile büyük önem taşımaktadırlar. Kriminalistik açıdan önemli vücut sıvıları dikkate alındığında özellikle kan, meni ve tükürük delil değerlendirmesinde daha yaygın kullanılmaktadır. Vücut sıvılarının delil özelliği DNA içermesi ile ilişkilidir. Tükürük enzimler, çeşitli kimyasallar ve DNA içermektedir. Ayrıca kişi konuşurken, kavga-boğuşma olaylarında, elbise ve izmarit üzeri gibi alanlarda tükürük bırakabilmektedir. Bu örnekler üzerindeki tükürüğün DNA kalite ve kantitesi materyale, zamana ve sıcaklığa bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Ayrıca ağız hijyeni veya ağız mikrobiyal içeriği de tükürüğün DNA içeriği üzerine etki eden faktörlerdendir. Materyal çeşidi, sıcaklık ve süre fiziksel, mikrobiyal içerik ise biyolojik olarak delil niteliği üzerine etki eden faktörler olarak bu çalışmanın ana etmenleri olarak belirlenmiştir. Kağıt, kumaş, cam, ahşap ve seramik üzerinde DNA içeriği belirli yapay tükürük örnekleri kurumaya bırakılacak ve yeniden izolasyon ile DNA kalite ve kantitesi spektrofotometrik olarak belirlenecektir. Üç farklı sıcaklık ve mikrobiyal yoğunluk parametreleri ile değerlendirilecektir. Elde edilen sonuçları kriminalistik açıdan değerlendirilerek delil kullanımı ve DNA izolasyonu için metodoloji belirlenecektir.