Türkiye Büyük Millet Meclisinde Bağımsız Milletvekilleri ve Faaliyetleri (1931-2011)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE YARALI

Danışman: Yavuz Aslan

Özet:

Bu tezin amacı, 1931 seçimlerinden 2015 seçimlerine kadar mecliste yer alan bağımsız milletvekillerini tanıtmak ve bağımsız milletvekili olarak seçildikleri yasama dönemlerindeki faaliyetlerini anlatmaktır. Bu amaçla çalışmada öncelikle bağımsız milletvekilliği kavramı,bağımsız milletvekilliğinin tercih edilme nedenleri, bağımsız milletvekillerinin seçilmelerinde etkili olan faktörler, dünyadaki uygulamaları ve Türkiye'de bağımsız milletvekilliğinin tarihsel ve hukuksal süreci anlatılarak genel bilgiler verilmiştir. Uygulama bölümünde isebağımsız milletvekilleri, bağımsız milletvekili olarak Mecliste yer aldıkları yasama dönemlerine göre tasnif edilerek hayatları hakkında bilgi verilmiş,bağımsız milletvekili olarak Mecliste bulundukları yasama dönemlerindeki faaliyetleri anlatılmıştır. Bağımsız milletvekillerinin ilk defa meclise girdiği 1931 seçimlerinden 2015 seçimlerine kadar Tek Partili Dönemde 41,Çok Partili Dönemde ise 26'sı parti listelerinden, 102'si bağımsız olmak üzere toplam 128 bağımsız milletvekili parlamentoda görev yapmıştır. XXIII. Döneme kadar bağımsız milletvekillerinin sayıca mecliste en fazla olduğu dönem 1969 seçimlerini içeren XIV. Dönemdir. En az olduğu dönem ise 1950 yılı seçimlerini içeren IX. Dönemdir. IV. Dönemde 20, V. Dönemde 13, VI. Dönemde 4, VII. Dönemde 4,VIII. Dönemde 6, IX. Dönemde 6,X. Dönemde 11, XI. Dönemde 2, XII. Dönemde 1, XIII. Dönemde 1, XIV. Dönemde 13, XV. Dönemde 6, XVI. Dönemde 4, XVII. Dönemde 4, XXI. Dönemde 3, XXII. Dönemde 9, XXIII. Dönemde 26 ve XXIV. Dönemde 35 bağımsız milletvekili mecliste yer almıştır. 2007 ve 2011 yılı seçimlerinde bağımsız milletvekili sayısı 1969 yılı seçimlerini geride bırakacak şekilde rekor düzeye ulaşmıştır. Ayrıca 1961, 1966 ve 1973 yılında yapılan Cumhuriyet Senatosu seçimlerinde 5 bağımsız aday senatörolarak seçilmiştir. Bağımsız milletvekilleri mecliste çeşitli konularda söz alarak konuşmuşlar ayrıca sözlü ve yazılı soru önergeleri vermiş ve kanun tekliflerinde bulunmuşlardır. Böylece parti mensubu olan milletvekilleri ile aynı hakları kullanarak seçmenlerinin sesini doğrudan meclise taşımışlardır. Anahtar Kelimeler: Bağımsız, Bağımsız Adaylık, Seçim, Parlamento, Bağımsız Milletvekili