Karagöz perde gazelleri (İnceleme-metinler)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA KIMIŞOĞLU

Danışman: Dilaver Düzgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Perde gazeli' terimi Türk gölge oyunu gibi kökeni kesin olarak belirlenemeyen bir sürece sahiptir. Gazellerin yüzyıllar içindeki tarihi ve edebi seyri karagöz oyununun genel durumuyla alakalıdır. Çalışmada karagözün tarihçesi, tekniği, bölümleri, oyun türleri, hayaliler ve Şeyh Küşteri bu terimle yakından bağlantılı olduğundan bu konular üzerinde de değerlendirmeler yapılmış ve bilgiler verilmiştir. Başlangıç-Meşrutiyet dönemini kapsayan metinlerin Arap harfli olmaları ve geleneği, eski tarzda yansıtmaları nedeniyle şiirler 'eski perde gazelleri', 1923'ten sonraki metinler ise günümüze daha yakın bir zaman diliminde bulunmaları ve teknikiçerik yönünden diğer gazellerden farklı oluşları nedeniyle 'yeni perde gazelleri' kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Her iki döneme ait şiirlerin nazım şekilleri ve nazım birimleri saptanarak 'gazel' formu açısından ele alınmış ve şiirlerin anlamsal yönü tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gölge oyunu, mukaddime bölümü, perde gazelleri