Yaşlı astım hastalarında uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMMÜGÜLSÜM ARSLAN
Danışman: Dilek Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel türde gerçekleştirilen bu çalışmanın evrenini, Haziran 2017 – Haziran 2018 tarihleri arasında Erzurum Nihat Kitapçı Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi-Göğüs Servisinde tedavi görmekte olan yaşlı astımlı hastalar oluşturmuştur. Örneklemi ise bu hastalar içerisinde belirlenen tarihler arasında çalışmanın yapıldığı hastanelerde tedavi gören ve araştırma kriterlerine uyan 320 yaşlı astımlı hasta oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Hasta Tanıtım Formu, Astım Kontrol Testi, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği ve Piper Yorgunluk Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde One Way Anova testi, T testi, Pearson Korelasyon ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada Astım Kontrol puan ortalamasının 9.93±4.12 ve düşük kontrol düzeyinde olduğu, Pittsburgh Uyku Kalitesi puan ortalamasının 16.87±2.14 ve uyku kalitesi düzeyinin düşük olduğu, Piper Yorgunluk puan ortalamasının 7.59±1.39 ve şiddetli yorgunluk olduğu, Piper Yorgunluk alt boyutlarında puanlar ise Duygulanım boyutunda 7.95±1.46 ve şiddetli yorgunluk olduğu, Duyusal boyutta 7.95±1.46 ve şiddetli yorgunluk olduğu, Bilişsel-Ruhsal boyutta 7.95±1.46 şiddetli yorgunluk olduğu ve Davranış-Şiddet boyutunda 6.63±1.22 orta düzeyde yorgunluk olduğu bulunmuştur. Astım kontrol ile uyku kalitesi ve yorgunluk arasında negatif yönde, uyku kalitesi ile yorgunluk arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Yaşlı astım hastalarının astım kontrol düzeylerinin ve uyku kalitesi düzeylerinin düşük, yorgunluk düzeylerinin yüksek olduğu, astım kontrol seviyesinin düşük olmasının uyku kalitesini düşürdüğü ve yorgunluk düzeyini ise yükselttiği tespit edilmiştir. Yorgunluğu azaltmaya, uyku kalitesini artırmaya ve astım yönetimine yönelik girişimler tavsiye edilebilir. Anahtar Kelimeler: Astım kontrol, uyku kalitesi, yaşlı hasta, yorgunluk