Spor bilimleri fakültelerinde görev yapan akademik personelin nepotizm ve kronizm düzeylerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Spor Yönetim Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT TURAN

Danışman: Orcan Mızrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Üniversitelerin spor eğitimi veren ve spor eğitimi vermeyen fakültelerinde görev yapan akademisyenlerin Nepotizm ve Kronizm algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın evrenini; Doğu Anadolu da eğitim veren Atatürk, Ardahan, İbrahim Çeçen, Fırat, Binali Yıldırım, Kafkas, İnönü, Alparslan, Iğdır Üniversitesi ve Yüzüncü yıl Üniversitelerin de görev yapan akademisyenler oluştururken; örneklem grubu ise 95'i kadın ve 252 erkek olmak üzere toplam 347 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak iş görenlerin nepotizm algılarını ölçmeye yönelik Ford, McLaughin (1985) ve Abdalla vd. (1998) tarafından insan kaynakları yöneticilerine yönelik geliştirilen ancak Asunakutlu ve Avcı (2009) tarafından iş görenlere yönelik olarak uyarlanan ve 14 adet kapalı uçlu 5'li Likert tipi ifadeden oluşan; terfide kayırmacılık, işlem kayırmacılığı ve işe alma sürecinde kayırmacılık boyutlarının yer aldığı anket formu kullanılmıştır. Kronizm algılarını tespit etmek için Turhan (2013) tarafından geliştirilen "Algılanan Örgütsel Kronizm" ölçeği kullanılmıştır. Üç boyuttan ve toplam 15 maddeden oluşan ölçeğin yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu Turhan (2013) tarafından tespit edilmiştir. Ölçeğin birinci boyutunu, yöneticinin kendisine herhangi bir nedenle yakın hissettiği çalışanlara yanlı davranmasını ifade eden "İç grup yanlılığı" (6 Madde), ikinci boyutunu yönetici ve çalışan arasındaki sadakat-kayırmacılık ilişkisini ifade eden "Paternal kronizm" (5 Madde) ve üçüncü boyutunu ise yönetici ve çalışan arasındaki çıkara dayalı ilişkileri ifade eden "Karşılıklı çıkar alışverişi" (4 Madde) den oluşan anket formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22 istatistik paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi için frekans analizi, ölçeklerin normal dağılım uygunluğunu saptamak için Skewness ve Kurtosis testi, genel ortalamalarını bulmak için betimsel istatistik; cinsiyet, medeni durum ve fakültelerine göre kronizm ve nepotizm alt boyutlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t-testi, yaş, üniversite, eğitim durumu, gelir düzeyi, çalışma süresi ve kurumdaki pozisyonlarına göre karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (Anova), farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak için tukey testi; alt boyutlar arasındaki ilişkiyi bulmak için pearson korelasyon testi yapılmış ve anlamlılık (p<0.05) olarak alınmıştır.