Akut pyelonefrit tanılı hastalarda serum ve idrar periostin ve idrar epidermal growth faktör düzeylerinin renal skar ile olan ilşkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE AKÇAY
Danışman: Hakan DÖNERAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut Pyelonefrit Tanılı Hastalarda Serum ve İdrar Periostin ve İdrar Epidermal Growth Faktör Düzeylerinin Renal Skar İle Olan İlşkisinin Araştırılması Amaç: Deneysel çalışmalarda doku hasarının neden olduğu bağ dokusu kaynaklı periostin üretiminin inflamatuvar süreci ilerlettiği ve periostin ile ilişkili hücre apopitozuna ve fibrozise yol açtığı gösterilmiştir. Buna göre, plazma ve idrar periostin düzeyleri böbrek skarını belirlemede bir belirteç olabilir. Erişkin böbrek hastalarında ve çocukların doğumsal üriner sistem patolojilerinde idrar periostin düzeyinin arttığı gösterilmiştir. Bununla birlikte, plazma periostin düzeyini araştıran çalışmalar oldukça yetersizdir. Buna ek olarak, literatürde akut piyelonefrit (APN) tanılı çocuklarda plazma ve idrar periostin düzeyini araştıran bir çalışma yoktur. Böbrek tübülus epitel hücrelerinde üretilen epidermal büyüme faktörü (EGF)'nün böbrek hasarına karşı koruyucu mekanizmalarda rol aldığı gösterilmiştir. Bu bilgiye göre, idrar EGF düzeyi, böbrek dokusunun maruz kaldığı hasarı ön görmede yararlı bir belirteç olabilir. Böbrek skarı saptanan erişkin ve çocuklarda idrar EGF düzeyinin azaldığı gösterilmiştir. Bununla birlikte, literatürde APN tanılı çocuklarda idrar EGF düzeyini araştıran bir çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı, APN tanılı çocuklarda plazma ve idrar periostin düzeylerini ve idrar EGF düzeyini sağlıklı çocuklar ile karşılaştırmak ve bu belirteçlerin böbrek skarını belirleme gücünü saptamaktır. Materyal ve Metot: Akut piyelonefrit tanılı ve takvim yaşı 3 ay-18 yaş arasında olan hastalar çalışma grubunu oluştururken, bu çocuklarla aynı cinsiyet ve benzer yaştaki sağlıklı çocuklar kontrol grubunu oluşturdu. Çalışma grubundaki çocuklar böbrek skarı varlığı ve yokluğuna göre iki alt gruba ayrıldı. Tüm çocukların antropometrik ölçümleri yapıldı. Kan basınçları kaydedildi. Çalışma ve kontrol grubundaki çocuklarda plazma ve idrar periostin düzeyleri ve idrar EGF düzeyi ölçüldü. Bulgular: Çalışma 41 APN tanılı hasta çocuk ve 41 sağlıklı çocuk olmak üzere toplam 82 çocukla tamamlandı. Çalışma ve kontrol grupları arasında antropometrik ölçümler ve kan basıncı değerleri bakımından fark yoktu (p>0.05). Çalışma grubunda kontrol grubuna göre plazma periostin ve idrar EGF düzeylerinin anlamlı olarak düşük olduğu tespit edilirken (sırasıyla, p=0,027 ve p=0,001), idrar periostin düzeyinin; idrar periostin/kreatinin ve idrar [(periostin/kreatinin) / (EGF/kreatinin)] oranlarının anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla, p=0.003, p=0.004 ve p=0.001). Plazma periostin düzeyinin böbrek skarı varlığında böbrek skarı yokluğuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı (p=0.024). Plazma periostin düzeyinin böbrek skarı olan alt grupta kendi kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunurken (p=0.048), böbrek skarı olmayan alt grupta kendi kontrol grubundan farklı olmadığı bulundu (p>0.05). Regresyon analizinde böbrek skarı yokluğu ile plazma periostin düzeyi arasında anlamlı ilişki saptandı (B=-0.098, OR=0.906, p=0.041). Plazma periostin düzeyi için 21.80 ng/ml'lik kesme değerin böbrekte skar yokluğunun tespitinde en yüksek duyarlılık (%89) ve özgüllük (%43) değerlerine sahip olduğu tespit edildi (p=0.025). Sonuç: Çalışmamızın bulguları plazma periostin düzeyinin sağlıklı çocuklara göre APN tanılı çocuklarda ve böbrek skarı olmayan hastalara göre böbrek skarı olan hastalarda azaldığını ve böbrek skarı gelişimini öngörmede yararlı bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: plazma periostin, idrar periostin, idrar epidermal büyüme faktörü, akut piyelonefrit, çocuklar