Nesnelerin İnterneti’nde Kenar Programlama Tabanlı Akıllı Algılama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emrah Şimşek
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Barış Özyer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günlük yaşamda kullanılan nesnelerin, internete bağlanarak belirli işlevleri yapabilme kabiliyeti kazanması olarak ifade edilen Nesnelerin İnterneti, yapay zekâ, gömülü sistemler, yaygın bilişim ve bulut bilişim gibi birçok farklı teknoloji ile etkileşim halindedir. Bu teknolojilerin birlikte kullanımı, nesnelerin interneti uygulamalarının niteliklerini arttırmaktadır. Günümüzde gerçekleştirilmekte olan akıllı ev, akıllı okul, akıllı araba, akıllı şehir gibi Nesnelerin İnterneti projeleri, bu alanın kısa sürede insan hayatını daha fazla etkileyeceğini göstermektedir. Bu projelerin uygulanması ile birlikte yakın zamanda, kullanılacak nesne sayısının artması, algılama türlerinin ve olanaklarının gelişmesi ve bunlara bağlı olarak sunucu ve iletişim altyapısı ihtiyacının artması beklenmektedir. Görsel algılama, nesnelerin interneti çalışmalarının kapsamını genişletebilecek ve niteliğini arttırabilecek çok sayıda anlamlı veri elde edilmesini sağlayan önemli bir algılama türüdür. Büyük boyutlu veriler elde edilebilen Görsel algılama Nesnelerin İnterneti projeleri için, verilerin işlenme, depolanma, iletilme zorluklarının yanı sıra, iletişim ve sunucu alt yapılarının etkili kullanılması için uygun veri işleme mimarileri gereksinimi barındırmaktadır. Kenar bilişim, görsel algılama gibi sunucu ve iletişim ihtiyacı fazla olan uygulamalarda, veri iletimi gereksiniminin azaltılması, sunucu ve iletişim altyapısının yükünün hafifletilmesi amacıyla, bulut bilişim ile sunucularda yapılması gereken bazı işlemlerin ağın kenar kısmı olan nesnelerde yapılmasını öneren yaklaşımdır. Bu tezde, nesnelerin interneti kapsamında görsel algılama problemi için kullanılabilecek kenar bilişim tabanlı çözümler araştırılmıştır. Çözümlerde uygulanan yöntemler, işlem, bellek ve veri iletişim gereksinimleri açılarından, işlemlerin nesne ve sunucu arasında etkili bir şekilde paylaştırılabilmesi amacıyla oluşturulmuş farklı senaryolar kullanılarak analiz edilmiştir. Senaryoların uygulanabilmesi amacıyla, görsel algılama için kullanılan foto-kapan cihazının fonksiyonları temel alınarak, bilgisayarlı görme, görüntü işleme ve örüntü tanıma işlevleri bulunan bir akıllı nesne tasarımı gerçekleştirilmiştir. Tasarlanan akıllı nesne kullanılarak Atatürk Üniversitesi'nde iç ortamdan ve dış ortamdan hareketli cisimlere ait görüntü kaydının yapıldığı foto-kapan uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Kaydedilen görüntüler üzerinde üniversitenin eğitim, yönetim ve güvenlik gibi faaliyetlerinde uygulanabilecek bilgisayarlı görme ve görüntü işleme tabanlı işlevleri içeren kenar bilişim tabanlı veri işleme mimarileri incelenmiştir. Uygulanan veri işleme mimarileri, gerçekleştirilecek akıllı şehir, akıllı kampüs, akıllı derslik gibi projeler için üniversite, belediye, askeriye gibi kurumların dijital dönüşüm uygulamalarına katkı sağlaması açısından önem arz etmektedir. Gerçekleştirilen ilk senaryoda standart foto-kapan işlevi uygulanmış olup, diğerlerinde sırasıyla cisim bulunan görüntülerin tespit edilmesi, görüntüdeki cisim konumlarının tespit edilmesi, cisim görüntülerinin özniteliklerinin çıkartılması ve cisimlerin tanınması işlevleri bulunmaktadır. Senaryoların işlem, bellek ve iletişim gereksinimleri ile cismin dijital ortamdaki temsiliyeti ve verinin tekrar kullanılabilmesi gibi parametreler göz önüne alındığında, cisimlere ait görüntü parçalarının sunucuya iletildiği üçüncü senaryonun, diğer senaryolara göre daha uygun olduğu sonucu elde edilmiştir.