Erzurum ili hava kalitesinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hasan Tamer Alparslan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serkan BAYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Ülkemizin Büyükşehirlerinden biri olan, karasal iklimin yaşandığı, endüstriyel sanayinin fazla gelişmediği buna rağmen şehrin konumu, çarpık kentleşme ve yoğun kış şartları nedeni ile hava kirliliğinin zaman zaman sınır değerleri aştığı Erzurum ilinde hava kalitesinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın materyalini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait şehrin belirli yerlerine yerleştirilen 5 istasyon tarafından yayınlanan hava kirliliği günlük ölçüm sonuçları ve Meteoroloji Genel Müdürlüğünden sağlanan meteorolojik veriler oluşturmuştur. Araştırmada 2016-2017 kış dönemi incelenmiştir. Hava kirleticileri ile meteorolojik parametrelerin eğilimleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla SPSS 20 paket programı kullanılarak stepwise regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda hakim bağımsız değişkenin rüzgar hızı olduğu belirlenmiştir. Bütün denklemlerde rüzgâr hızı kirlilik konsantrasyonlarını azaltıcı bir etki yapmıştır. Yine aynı program yardımı ile korelasyon analizleri yapılmış ve bu analizler grafiksel olarak gösterilmiştir. Bu çalışma sonucunda Erzurum ilinde hava kirliliğinin ana kaynağının; ısınma amaçlı kullanılan katı ve sıvı fosil yakıtlar ile egzoz gazları olduğu belirlenmiştir. Erzurum'da kirliliği yönlendiren ve artıran bütün faktörlerin bertaraf edilmesi için acilen uygun hava kirliliği yönetim planları ve eylem stratejileri geliştirilmelidir.