Acil tıp stajının tıp fakültesi 6. sınıf öğrencilerinde mesleki anksiyete ve depresyon üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abdullah Osman KOÇAK
Danışman: Zeynep Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil Tıp ve ilkyardım hekimlik mesleğinin en stresli alanlarından birisidir. Acil servislerin yoğunluğu son yıllarda belirgin artmıştır. Tıp fakültesi öğrencileri genellikle kardiyopulmoner arrest, çoklu travma hastası gibi zaman kaybedilmeden acil müdahale gerektiren hasta grubuyla ilk kez Acil tıp stajıyla karşılaşmaktadır ve bu stresli ortamda ilk kez bulunmaktadırlar. Bu çalışmadaki amacımız; yoğun iş yükünün olduğu bu stresli çalışma ortamıyla ilk kez karşılaşacak olan Tıp fakültesi 6. sınıf öğrencileri üzerine Acil Tıp stajının anksiyete ve depresyon etkisini araştırmaktır. Yöntem: Araştırmamız Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde 15.10.2015 ile 01.06.2016 tarihleri arasında Acil Tıp stajı alan tıp fakültesi 6.sınıf öğrencileri üzerinde prospektif olarak yapılmıştır. Acil Tıp stajının ilk günü ve son günü Beck Depresyon Ölçeği(BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği(BAÖ), Depresyon Anksiyete Stres Skalası-42(DASS-42) ve tarafımızdan oluşturulan Acil Çalışma Ölçeği(AÇÖ) testleri yapılarak anksiyete, depresyon ve stres skorlarının saptanması planlanmıştır. Araştırmaya aydınlatılmış onam formunu imzalayan tüm Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi 6. sınıf öğrencisi dahil edilmesi planlanmıştır. Çalışmamıza katılmayı kabul etmeyen 3 kişi ve antipsikotik ilaç kullanan 4 kişi dahil edilmememiştir. Çalışmamız toplam 131 kişi ile tamamlanmıştır. Çalışmaya katılımı kabul eden katılımcılar acil serviste bulunan ve özel bir odaya alınarak anket formları yüz yüze görüşme metodu ile dolduruldu. Bireylerin depresyon ve anksiyetelerini belirlemek için dünyaca kabul görmüş ve standartize edilmiş çeşitli depresyon ve anksiyete testleri vardır. Türkçeye çevrilmiş ve ülkemizde geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmış BAÖ, BDÖ, DASS-42 ve AÇÖ tarafımızdan kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için Statistical Package for Social Sciences (SPSS.20) paket programı kullanıldı. Normal dağılım gösteren bağımlı değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Paired-sample t testi kullanıldı. Tüm veriler ortalama±standart sapma olarak ifade edildi ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi 6. sınıf öğrencisi 131 kişi çalışmamıza gönüllü olarak katılmışlardır. Bunların 77(%58,8)'si erkek, 54(%41,2) kişisi kadın idi. Yaş olarak bakıldığında çalışmamıza katılanların yaşları şöyle sıralanmaktaydı; 22 yaşında 2(%1,5) kişi, 23 yaşında 35(%26,7) kişi, 24 yaşında 39(%29,8) kişi, 25 yaşında 29(22,1%) kişi, 26 yaşında 14(%10,7) kişi, 27 yaşında 6(%4,6) kişi, 28 yaşında 3(%2,3) kişi, 30 yaşında 1(%0,8) kişi, 34 yaşında 1(%0,8) kişi, 44 yaşında 1(%0,8) kişi vardı. Ortalama yaş 24,64±2,34 idi.(en düşük 22, en yüksek 44, median yaş ise 24 idi). Çalışmamıza katılan tüm katılımcıların ilk gün BDÖ ortalama değeri 10,15±6,11(en düşük 1, en yüksek 37, median değeri ise 9) idi. Son gün BDÖ ortalama değeri 6,37±4,79(en düşük 0, en yüksek 23, median değeri 5) idi. İlk gün ve son gün BDÖ ortalama değerlerindeki bu düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0.0001) Çalışmamızda katılımcılara uyguladığımız diğer bir test olan BAÖ idi. İlk gün BAÖ ortalama değeri 9.02±7,25 (en düşük 0 en yüksek 33 median değeri ise 7) olarak tespit edildi. Son gün BAÖ ortalama değeri 4,69±4,85(en düşük 0, en yüksek 22, median değeri ise 3) olarak tespit edildi. İlk gün ve son gün BAÖ ortalama değerlerindeki bu düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0.0001) Çalışmamıza katılan katılımcıların ilk gün DASS-42 ortalama puanı 23,91±14,35(en düşük 0, en yüksek 66, median değer 22) olarak tespit edildi. Son gün DASS-42 ortalama puanı 15,31±12,13(en düşük 0, en yüksek 61, median değeri 12) olarak tespit edildi. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. (p<0.0001) Tarafımızdan oluşturan AÇÖ'den alınan ortalama puan ilk gün 24,37±11.15(en düşük 3, en yüksek 54, median puanı 23) iken son gün alınan ortalama puan 13,31±8,34(en düşük 0 en yüksek 43, median puanı 12) olarak tespit edilidi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. (p<0.0001) Sonuç: Bireylerde çok çeşitli sebepler ile anksiyete ve depresyon gelişebilir, bunlar arasında değişen sosyal çevre, fiziksel ortam, emosyonel durum ve zihinsel-biyolojik işlevlerin değişmesi sayılabilir. Sonuç olarak Tıp fakültesi 6. sınıf öğrencileri Acil Tıp stajına başlamadan önce birçok nedene bağlı olarak stres, anksiyete ve depresyon ölçeklerinden yüksek puan almakta ancak staj sonunda neden olarak düşündüğümüz birçok nedenin staj bitimiyle beraber ortadan kalkmasıyla bilgi ve beceriler ile tanı koyabilme başarısının artması, acilde çalışmanın iyi yönlerinin görülmesi nedeniyle son gün puanları düşük olarak bulunmuştur.