Ratlarda Deneysel Akut Karaciğer Yetmezliği Modelinde Serebral Glutamat Düzeylerinin in-vivo Voltametrik Metotla İncelenmesi ve Minosiklin'in Bu Düzeyler Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatih SARUHAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet HACIMÜFTÜOĞLU

Özet:

Amaç: AKY, karaciğer hastalığı bulunmayan veya mevcut karaciğer hastalığı asemptomatik seyreden bireyde ani hepatoselüler fonksiyon bozukluğu sonucu gelişen bir sendromdur. AKY sebebiyle serebral amonyak konsantrasyonlarının kontrolsüz artışı çoğu kez ölümle sonuçlanan bir nöropsikiyatrik bozukluk olan HE'ye yol açar. Beyin dokusunda meydana gelen glutamaterjik sinyal iletim bozukluklarının bahsedilen HE'nin gelişiminde önemli rol oynadığı düşünülür. Bir tetrasiklin olan minosiklin'in glutamaterjik sinyal iletim bozukluklarıyla yakından ilişkilendirilen Huntington hastalığı, MS ve nöropatik ağrıda terapötik etkinliği gösterilmiş olmasına rağmen glutamaterjik sinyal iletimi üzerindeki muhtemel düzenleyici etkisi yeterince araştırılmamıştır. Bu tez çalışması ile minosiklin'in hiperamonyemiye bağlı olarak gelişen glutamaterjik sinyal iletimi bozuklukları üzerindeki etkisininin aydınlatılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: 24 adet Albino Wistar cinsi erkek sıçan i) Kontrol, ii) AKY, iii) Minosiklin ve iv) Minosiklin tedavi grubu olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Deneklerin lokomotor aktiviteleri serebral glutamat düzeyleri ve glutamat taşıyıcı aktiviteleri test edilmeden önce ölçülmüştür. Bulgular: Beyin dokusundaki CA3, GP ve CPu bölgelerinde t80 sürelerinin AKY ile anlamlı ölçüde uzadığı, minosiklin ile ön tedavinin yapıldığı grupta bu sürelerin uzamadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca AKY ile stereotipik ve ambulatuar hareketler için harcanan zamanların kısaldığı ve vertikal hareketler için harcanan zamanların ise değişmediği görülmüştür. Minosiklin ile öntedavi uygulanmış sıçanlarda stereotipik ve ambulatuar hareketler için harcanan zamanların kontrol grubu ile eşit olduğu ancak ön tedavi grubunun ambulatuar hareketler için harcadığı zamanın anlamlı ölçüde uzun olduğu gözlemlenmiştir. Minosiklin enjeksiyonunun hareketsiz geçen süreleri değiştirmediği de görülmüştür. Sonuç: HE gelişen sıçanlarda glutamat taşıyıcılarının aktivitesinde ve bu sıçanların lokomotor etkinliklerinde anlamlı bir azalma gözlenmiş ve minosiklin tedavisi ile bu durumların iyileştirilebildiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Glutamat, hepatik ensefalopati, in-vivo voltametri, minosiklin.