Muhasebe eğitiminde mesleki yetkinliklerin kademeler itibariyle araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDURRAHİM ŞİMŞEK
Danışman: Reşat Karcıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz bilgi teknolojilerindeki gelişmeler ve artan küreselleşme her alanda olduğu gibi muhasebe alanında da değişimler oluşturmuş, bu değişimler muhasebe meslek elemanından beklenilen yetkinlikleri de değiştirmiştir. Meslek elemanlarından beklenen yetkinliklerin elde edilmesi, geleceğin meslek elemanı adayı öğrencilerin de en önemli amaçlarından biri olmuştur. Diğer taraftan meslek adayı olan öğrencilerin motivasyonları, akademik öz yeterlilikleri, derse karşı tutumları da yetkinlikleri elde etmelerinde etkili olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, uluslararası muhasebe eğitim standartları kapsamında ortaöğretim, önlisans, lisans ve lisansüstü tüm muhasebe eğitim kademelerinde eğitim gören öğrencilerinin kazanmaları gereken mesleki yetkinlikleri ne düzeyde elde ettiklerinin ve öğrencilerin akademik öz yeterliliklerinin, akademik içsel motivasyonlarının ve muhasebe dersine ilgilerinin mesleki yetkinliklerini elde etmelerini etkileyip etkilemediklerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla bir model oluşturulmuş ve modelin testi için 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzurum ilinde muhasebe eğitimi alan tüm eğitim kademelerinin son sınıf öğrencilerine 391 adet anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS programı ile analize tabi tutulmuştur. Yapılan araştırmada muhasebe yetkinliklerinin elde edilmesinde eğitim kademelerine göre farklılık olup olmadığının tespiti için tek yönlü varyans analizi, akademik içsel motivasyon, akademik öz yeterlilik ve muhasebe dersine ilgi değişkenlerinin muhasebe yetkinliklerinin elde edilme düzeylerini etkileyip etkilemediğini belirlemek için ise çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda lisansüstü eğitim kademelerindeki muhasebe öğrencilerinin diğer eğitim kademelerine göre yetkinlik elde etme düzeylerinin en yüksek seviyede olduğu, ortaöğretim eğitim kademesindeki muhasebe öğrencilerinin beklenen yetkinlikleri elde etme düzeylerinin en düşük seviyede olduğu, önlisans öğrencilerinin lisans öğrencilerine göre yetkinlikleri elde etme düzeylerinin ise daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin eğitim kademeleri ile akademik öz yeterlilik, akademik içsel motivasyon ve muhasebe dersine ilgi değişkenleri arasında anlamlı farklılıkların olduğu, ilgili değişkenlerin muhasebe yetkinliğini anlamlı olarak etkilediği ve aralarında pozitif doğrusal ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Muhasebe Eğitimi, Uluslararası Muhasebe Eğitim Standartları, Muhasebe Mesleki Yetkinlikleri