Türkiye'de Hanehalklarının Sağlık Harcama Türlerini Etkileyen Faktörlerin Çok Değişkenli Tobit ve Heckman Örnek Seçme Yöntemi İle Araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Ekonometri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR DEMİR

Danışman: Ömer Alkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık, günümüzde tüm toplumları giderek artan derecede ilgilendiren bir konudur. Sağlık, toplum ve bireyler için taşıdığı önemden ötürü öncelikli olarak sunulması gereken hizmetler arasındadır. Sağlık hizmetlerinin sağlanması için yapılan tüm harcamalar sağlık harcamaları adı altında toplanmaktadır. Hanehalklarının sahip olduğu demografik ve sosyo-ekonomik gibi çeşitli farklılıkların sağlık harcamalarının finansman türlerinden biri olan cepten sağlık harcamalarını belirleyen en önemli etkenler olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, hanehalklarının cepten sağlık harcaması yapma durumlarını etkileyen demografik, sosyo-ekonomik, hane alışkanlıkları ve konut özellikleri göstergelerine ilişkin çeşitli faktörleri çok değişkenli Heckman örneklem seçim modeliyle araştırmaktır. Araştırmada Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 2019 yılında yapılan "Hanehalkı Bütçe Araştırması" anketinden elde edilen mikro veri seti kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre hane reisinin demografik, sosyo-ekonomik ve çeşitli hanehalkı özelliklerinin çoğunluğunun hem hastane içi hem de hastane dışı harcama olasılıkları ve tutarları üzerinde kayda değer etkileri söz konusu olmuştur. Bu etkilere uygun olarak politika önerileri sunulmuştur.