İnsülin kullanan ve kullanmayan tip 2 diyabetli bireylerin öz-yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE TOPUZ
Danışman: Mağfiret Kaşıkçı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma insülin kullanan ve kullanmayan tip 2 diyabetli bireylerin öz yeterlilik düzeylerinin belirlemesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini 2017 yılı içerisinde Karaman Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniklerine kayıtlı yatarak ve ayaktan tedavi alan tip 2 diyabetli hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise Eylül 2018 ve Ocak 2019 tarihleri arasında Dahiliye Polikliniklerine kayıtlı olup, araştırma kriterlerini sağlayan 400 hasta oluşturdu. Karşılaştırma yapmak amacıyla örneklem sayısı 200'ü insülin kullanan, kalan 200'ü ise insülin kullanmayan olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Görüşme programı hafta içi mesai saatlerine planlandı ve gelişigüzel örnekleme yöntemi ile örneklem büyüklüğüne ulaşılana kadar 4 ay devam etti. Veriler Sosyo-Demografik, Hastalık Özellikleri, Metabolik Kontrol Değişkenleri ve Tip 2 Diyabetlilerde Öz-Yeterlilik Skalası (DÖS) kullanılarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan tüm hastaların %52,3'ü 50-64 yaş arasında, %69,8'i kadın, %85'i evli, %61,5'i ev hanımı, %72,8'i ilkokul mezunuydu. Bu çalışma için Diyabet Öz-Yeterlilik Skalası (DÖS) toplam Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0,84 olarak iyi derece saptandı ve DÖS toplam puan ortalamaları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). DÖS alt boyutlarında insülin kullanmayanların diyet + ayak kontrolü alt boyutu puan ortalamasının insülin kullananlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p=0,037; p 0,05). Sonuç: Çalışmada kullanılan tedavi tipine göre gruplanan hastaların birçok değişkeni arasında anlamlı farklılıklar bulunmasına rağmen öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmayıp öz yeterliklerinin yüksek olduğu görüldü. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hastaların öz yeterlik düzeylerini geliştirmek ve sürdürebilmek için diyabet eğitimlerinin içeriğinin arttırılması, buna göre hemşirelik bakımının planlanması, uygulanması, tele-sağlık sistemlerinin yaygınlaştırılması ve diyabetli bireylerin öz yeterlik düzeylerini etkileyen faktörlerin incelenmesi ile ilgili inceleyen çalışmaların yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Hemşire, insülin kullanan ve kullanmayan, tip 2 diyabet, öz yeterlilik