Ortaokul fen ve teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme modeli ve modellemeye dayalı öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ZORLU
Danışman: Fatih Sezek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, "Madde ve Isı" ve "Maddenin Yapısı ve Özellikleri" konularının öğretilmesinde birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden çeşitleme araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Erzurum ilindeki bir ortaokulda altıncı ve yedinci sınıfta öğrenim gören 200 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öntest sontest karşılaştırmalı gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Altıncı ve yedinci sınıflarda rastgele üçer şube seçilmiş ve her birine farklı bir öğretim yöntemi uygulanmıştır. Altıncı sınıflarda; birlikte öğrenme yöntemi destekli modelleme öğrenme yöntemine dayalı etkinikler, birlikte öğrenme yöntemi ve mevcut öğretim yöntemi uygulanmıştır. Yedinci sınıflarda; grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğrenme yöntemine dayalı etkinikler, grup araştırması yöntemi ve mevcut öğretim yöntemi uygulanmıştır. Ön Bilgi Testleri (AS-ÖBT, YS-ÖBT), Akademik Başarı Testleri (AS-ABT, YS-ABT), Bilimsel Beceri Beceri Testleri (AS-BSBT, YS-BSBT), Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Ölçeği (YÖOÖ), Yöntem Görüşme Formları (AS-YGF, YS-YGF), İşbirlikli Öğrenme Modeli Yöntem Görüş Ölçeği (İÖMGÖ), Odak Grup Görüşmeleri veri toplama aracı olarak kullanımıştır. Nicel verilerin analizi için, tanımlayıcı istatistikler ve bağımsız t-testi, bağımlı t-testi, tek yönlü varyans analizleri (ANOVA, Welch) yapılmıştır. Nitel verilere, betimsel ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, altıncı sınıfta yapılan AS-ABT'den elde edilen verilere göre; birlikte öğrenme yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı gruplardaki öğrencilerin mevcut yöntemin uygulandığı öğrencilerden daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Yedinci sınıfta yapılan YS-ABT'den elde edilen puan ortalamalarına göre başarılar sıralaması; grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinlikler, grup araştırması yöntemi ve mevcut yöntem olarak sıralanmıştır ve bütün gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır. Modül testlerden elde edilen sonuçlara bakıldığında, genel olarak birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modellemeye dayalı etkinliklerin uygulanmasının öğrencilerin başarılarına olumlu yönde katkı sağladığı söylenebilir. BSBT'lerden (sontest) elde edilen verilere baktığımızda, genel olarak birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı gruplarındaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre bilimsel süreç becerilerinin daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Altıncı sınıflarda AS-BSBT'nin "Uygulama" faktörüne ait "Ölçme" ve "Verileri Kaydetme"; yedinci sınıflarda ise YS-BSBT'nin "Verileri Kaydetme", "Sayı-Uzay İlişkisi Kurma", "Deney Yapma", "Değişkenleri Belirleme" ve "Model Oluşturma" becerilerinde bu farklılığın olduğunu belirlenmiştir. Altıncı ve yedinci sınıflara uygulanan YGF'larına göre, modellemeye dayalı etkinliklerin uygulandığı öğrenciler derse olan ilgilerini arttırdığını, grup içerisinde olumlu bağımlılığı geliştirdiğini, araştırmayı, düşünmeyi, ifade etmeyi, tartışmayı, yorumlamayı teşvik ettiğini ve konuları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir. YÖOÖ'dan elde edilen verilere baktığımızda, altıncı ve yedinci sınıflarda işbirlikli ve modellemeye dayalı etkinliklerle yapılan uygulamaların işbirlikli öğrenme modeline göre daha kaliteli öğrenme ortamlarının oluşmasında katkı sağladığı söylenebilir. Odak grup görüşmesinde modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı öğrencilerin konuyu öğrenirken daha çok karagaşaya düştükleri, düşünme becerilerini daha çok kullandıkları ve arkdaşlarıyla daha fazla paylaşımda bulunduklarından dolayı konuyu daha iyi öğrendikleri tespit edilmiştir. İÖMGÖ'den elde edilen sonuçlara baktığımızda genel olarak modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinlikler, işbirlikli öğrenme modelinin uygulanmasına olumlu katkılar sağladığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Modellemeye Dayalı Öğrenme, İşbirlikli Öğrenme Modeli, Birlikte Öğrenme Yöntemi, Grup Araştırması Yöntemi, Fen Bilgisi Eğitimi, Bilimsel Süreç Becerileri, Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı