Bruselloz hastalarında plazma aminoasit profilindeki değişikliklerin hastalığın seyri üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP SELİN VURAL
Danışman: Kemalettin Özden
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bruselloz dünyada en sık görülen zoonotik hastalıklardan biridir. Çok geniş klinik spektrumlarda görülebilmesi sebebi ile birçok hastalıkla ayrıcı tanıya girmektedir. Amino asitler, vücudumuzda birçok metabolik süreçte yer alan ve aynı zamanda proteinlerin yapı taşı olan önemli moleküllerdir. Çeşitli maligniteler, enfeksiyon hastalıkları ve inflamatuar hastalıklarda plazmadaki düzeylerinde farklılıklar tespit edilmiş olup, hastalıkların patogenezinde rol oynayabildikleri bilinmektedir. Bu çalışmada, bruselloz tanılı hastaların plazmalarında bulunan serbest aminoasit profilinde, sağlıklı bireylere kıyasla değişiklik olup olmadığını belirlemek; farklı klinik alt gruplarda bu amino asitlerin tanıda yardımcı parametreler olarak kullanılıp kullanılamayacağı ve hastalık seyrindeki değerlerinin belirlemesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kuruluʼnun onayı ile, hastanemiz poliklinik ve kliniğine başvuran ve çalışma kriterlerine uyan 45 akut, 45 subakut, 45 kronik bruselloz hastası ve 45 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Gönüllülerden EDTA'lı tüpe kan örnekleri alınarak plazmaları ayrıştırıldı ve 43 amino asitin kantitatif tayini yapıldı. Klinik alt gruplar ve kontrol grubu istatistiksel analizlerle kıyaslandı. p<0,005 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Akut bruselloz hastaları ile subakut ve kronik hastalar arasında; akut, subakut ve kronik hasta grupları ile ayrı ayrı kontrol grubu arasında plazma serbest amino asit düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu saptandı. Akut, subakut ve kronik hasta gruplarının ayrı ayrı kontrol grubu ile karşılaştırıldığı ROC analizinde tüm gruplar için ortak olarak 3-aminoizobütirik asit ve gama-aminobütirik asitin tanısal değerleri olduğu tespit edildi. Lojistik regresyon analizi ile 3-aminoizobütirik asit yüksekliğinin bruselloz için bir risk faktörü olduğu bulundu. Sonuç: Bruselloz tanılı hastalarda klinik alt gruplara göre farklı amino asitlerin değerlerinde artma ya da azalma olduğu saptanmıştır. Bu amino asitler ileri çalışmalarla tanıya yardımcı birer parametre ve replasmanları ile tedaviye destek olabilecek ajanlar olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: amino asitler, bruselloz, zoonozlar