Jinekomastisi olan ergenlerde benlik saygısı, beden algısı, psikopatoloji düzeyleri ve serum sex steroidleriyle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Semiha Arslan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Onur Burak DURSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En sık puberte döneminde saptanan jinekomastinin, bireyin gelişmekte olan benlik saygısı, beden imajı ve psikososyal gelişimini etkileyerek ileriki yaşamında önemli sorunlara yol açabileceği düşünülmektedir. Pubertal jinekomastinin temelinde yatan östrojen ve androjen düzeyleri arasındaki denge değişiminin, çeşitli ruhsal bozukluklara yol açabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmada Jinekomasti tanısı olan ergenlerde psikopatoloji düzeyi ve çeşitliliği, beden algısında, benlik saygısında oluşturabileceği sorunlar ve bu değişkenlerin sex steroid düzeyleriyle ilişkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya tanı konmuş kronik organik patolojisi olmayan jinekomasti tanısı almış normal kilolu 50 olgu ile yaş bakımından olgu grubu ile eşlenmiş 50 erkek ergen alınmıştır. Olgularda Gelişim ve Ruhsal Sağlık Değerlendirme Görüşmesi (DAWBA) ile psikopatoloji değerlendirilmesi yapılmış olup, Vücut Algı Ölçeği ile beden algısı, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ile benlik saygısı bakılarak, bu parametrelerin sex steroid düzeyleriyle arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Çalışma sonucunda jinekomastisi olan olgu grubunda beden algısında ve benlik saygısında bozulma olduğu, psikopatoloji düzeyinin belirgin olarak daha fazla olduğu ve bozuklukların jinekomasti süresi ve evresiyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca olgu ve ailelerinin jinekomasti nedeniyle hissettiği rahatsızlık düzeylerinin jinekomasti süresi, beden algısı ve benlik saygısıyla ilişkili olduğu görülmüştür. İnternalizasyon bozukluğu olan olgu grubunda, bozukluk olmayan olgu grubuna göre kortizol anlamlı olarak yüksek bulunurken, jinekomasti süresi arttıkça kortizol düzeylerinin arttığı tespit edilmiştir. Major depresif bozukluğu olan grupta ise prolaktin düzeyleri anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak jinekomastinin beden algısı, benlik saygısı ve psikososyal işlevselliği bozan bir rahatsızlık olduğu ve altta yatan biyolojik hormon değişimlerinin psikopatoloji gelişimine zemin hazırladığı ve meme büyümesi şikâyetiyle hastaneye başvuran her olguda multidisipliner bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği düşünülmüştür. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanından alınacak psikolojik destek ve takip hem psikopatoloji oranlarını düşürmesi hemde gelişen psikopatolojinin getireceği ek yükü azaltması açısından çok büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Jinekomasti, Beden Algısı, Benlik Saygısı, Sex Steroid, Psikopatoloji