Erzurum_Rize Karayolu Koridoru Peyzaj Planlaması ve Manzara Yolu Olarak Kullanıma Sunulma Olanakları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Faris Karahan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan YILMAZ
Özet:ÖZET Doktora Tezi ERZURUM-RİZE KARAYOLU KORİDORU PEYZAJ PLANLAMASI VE MANZARA YOLU OLARAK KULLANIMA SUNULMA OLANAKLARI Faris KARAHAN Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Hasan YILMAZ Bu çalışma Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi' nde Erzurum-Rize (D925) devlet karayolu ve yakın çevresinde Nisan 2001-Eylül 2003 yıllan arasında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, Erzurum-Rize karayolu koridorunun peyzaj planlama ilkelerine göre manzara yolu olarak kullanım potansiyelini belirlemektir. Bu amaçla bir Koridor Yönetim Planı (KYP) oluşturulmuştur. KYP'ında Görsel Kalite Analizi, Rekreasyonel Turizm Potansiyeli (RTP), manzara yolu sürecine halkın katılımı ile doğal, kültürel çevre özellikleri, peyzaj onarım sorunları değerlendirilmiştir. Çalışmada, öncelikle Görsel Kalite Analizi ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın kullandığı "Görsel Kalite Analizi Metodu" na göre, koridor 9 bölüme ayrılarak yapılmıştır. Daha sonra Rekreasyonel Turizm Potansiyeli (RTP), mevcut turizm olanakları ve Turizm Bakanlığı'nın turizmi geliştirme projeleri değerlendirilerek 3 bölümde belirlenmiştir. Halkın manzara yolu sürecine katılımı ise, Missisipi nehri yoluna uygulanan anket çalışmasının araştırma alanına uyarlanması ile elde edilmiştir. Araştırmada son olarak doğal, kültürel ve sorunlu alanların envanteri çıkarılmıştır. Araştırma sonucunda yapılan görsel değerlendirmede, ortalama görsel kalite 4.21, birlik 4.69, doğallık 4.00 ve canlılık 5.34 olarak tespit edilmiştir. En yüksek değerler görsel kalite ve canlılıkta 5.47 ve 5.34 ile K6 (Ovit dağı geçidi), birlikte 5.44 ile K7 (Sivrikaya köyü-İkizdere ilçesi), doğallıkta 6.13 ile K9 (İkizdere-Anzer yaylası) koridor bölümlerinde hesaplanmıştır. En düşük değerler ise görsel kalitede 3.39 ile K2 (Kuzgun baraj gölü-Gölyurt geçidi), birlikte 3.75 ile K4 (Pazaryolu-İspir), doğallık ve canlılıkta 2.20 ve 2.95 ile K3 (Gölyurt geçidi- Pazaryolu ilçesi) koridorlarından elde edilmiştir. Koridorun tamamına ait ortalama Rekreasyonel Turizm Potansiyeli (RTP) 2293.43, RTP 1 (Serçeme vadisi-Gölyurt geçidi) 1907.38, RTP 2 (Çoruh vadisi) 2401.48 ve RTP 3 (İkizdere vadisi) 2571.44 olarak belirlenmiştir. Erzurum-Rize karayolu kullanıcıları, yolu %17.7'lik oranla çoğunlukla manzara seyri için tercih ettiklerini ve en çok beğendikleri manzara özelliğinin %22.6'lık oranla biyolojik çeşitlilik olduğunu belirtmişlerdir. Yapılan değerlendirmede, Erzurum-Rize (D925) karayolunun manzara yolu olarak belirlenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmış olup, bazı önerilere yer verilmiştir. 2003, 210 sayfa Anahtar Kelimeler: karayolu peyzaj planlama, manzara yolu, koridor yönetim planı, görsel kalite analizi, rekreasyonel turizm potansiyeli