SAĞLIKLI VE PERİODONTİTİSLİ BİREYLERİN ÇENE KEMİĞİNE AİT TRABEKÜLER YAPIDAKİ DEĞİŞİKLİKLERİN FRAKTAL ANALİZ YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abubekir LALOĞLU
Danışman: Özkan Miloğlu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlıklı ve periodontitisli bireylerin çene kemiklerinde meydana gelen trabeküler değişiklikleri, dijital panoramik radyografi (PR)'ler üzerinde fraktal analiz yöntemini kullanarak karşılaştırmalı incelemektir. Bu araştırmada elde edebileceğimiz olumlu veriler neticesinde periodontitisli bireylerin çene kemiğindeki trabeküler yapıdaki değişiklikler kantitatif olarak ifade edilebilecek ve periodontal hastalıklarda trabeküler yapıdaki değişikliklerin ölçülmesi sonucu yeni sınıflama ortaya koyulabilecektir. Bu da periodontal hastalıkların teşhisinde, erken tanısında ve tedavi prosedürlerinin belirlenmesinde yol gösterici bir parametre olabilecektir. Materyal ve Metot: Bu çalışmaya Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalına başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 20-40 yaş arası 41 sağlıklı, 41 gingivitisli, 41 hafif periodontitisli, 41 orta şiddetli periodontitisli ve 41 şiddetli perioodontitisli olarak sınıflandırılmış toplam 205 erkek birey dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin periodontal muayeneleri; NHANES (Ulusal Sağlık ve Beslenme Muayene Anketi) kriterlerine göre belirlenmiş olup, her bir hastadan, rutin olarak istenen PR'leri çekilmiştir. PR'ler üzerinde ikisi maksillada on tanesi mandibulada olmak üzere bilateral olarak toplam on iki ROI (region of interest) bölgesi belirlenmiştir. Fraktal boyut (FB) analizi için gerekli işlemler aynı bilgisayarda, aynı kişi tarafından National Institute of Health Image`in bir versiyonu olan ve "http: rsb.info.nih.gov" adlı internet adresinden kullanımına ücretsiz olarak izin verdiği ImageJ 1.49x görüntü analiz programı ile White ve Rudolph tarafından tasarlanan yöntem kullanılarak ölçülmüştür. Bulgular: Sadece erkek hastaların incelendiği çalışmamızda yaş açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p=0,085). FB analizi uygulanan on iki ROI bölgesinden ROI1, ROI6, ROI7 ve ROI10 da gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) görüldü. Diğer sekiz ROI bölgesinde ise sağlıklı gruptan şiddetli periodontitise doğru gidildikçe FB değerinin düştüğü ve çeşitli gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı değerlerin olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: Periodontal sağlık kötüleştikçe çenelere ait trabeküler yapılarda değişimler olduğu görülmektedir. Periodontal sağlık ve risk açısından bireylerin değerlendirilip fraktal analiz uygulamasıyla elde edilecek kantitatif değerler ile beraber tedavi planının belirlenmesi ve hastanın bu yönde uyarılması ilerleyen dönemde sağlık uygulamaları açısından önem arz eden bir durum haline gelebilir. Anahtar Kelimeler: Çene kemikleri, fraktal analiz, periodontitis, trabeküler kemik