Acil Servise Gastrointestinal veya Genitoüriner Sistem Malignitelerinin Neden Olduğu Ağrı ile Başvuran Hastalarda Parasetamol ve Tramadolün Tek Tek ve Birlikte Uygulamalarının Analjezik Etkinliklerinin Karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN ENES TUNÇEZ
Danışman: Mevlana Gül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Acil Servise Gastrointestinal veya Genitoüriner Sistem Malignitelerinin Neden Olduğu Ağrı ile Başvuran Hastalarda Parasetamol ve Tramadolün Tek Tek ve Birlikte Uygulamalarının Analjezik Etkinliklerinin Karşılaştırılması Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servise gastrointestinal veya genitoüriner sistem malignitelerine bağlı ağrı şikâyetiyle başvuran hastalarda intravenöz yolla uygulanan parasetamol, tramadol ve bu iki ilacın kombinasyonunun analjezik etkinliklerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif ve tek kör randomize kontrollü çalışmaya, 01.11.2024–01.04.2025 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Acil Servisi'ne başvuran, maligniteye bağlı akut ağrı şikâyeti bulunan ve sistemik analjezik tedavi uygulanan 108 hasta dahil edilmiştir. Hastalar üç gruba ayrılmıştır: yalnızca parasetamol (1000 mg/100 ml), yalnızca tramadol (100 mg/100 ml) ve parasetamol + tramadol kombinasyonu. Ağrı düzeyleri Visual Analog Skala (VAS) ile tedavi öncesinde ve 30., 60. ve 120. dakikalarda ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde Repeated Measures ANOVA, bağımsız örneklem t-testi, One-Way ANOVA ve Ki-kare testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda, tüm gruplarda VAS skorlarında zamanla anlamlı düşüşler gözlenmiştir (p < 0.001). En düşük VAS skorları kombinasyon grubunda saptanmıştır (VAS 120.dk: 1.527). Kurtarıcı analjezik gereksinimi en düşük kombinasyon grubunda (%2,7), en yüksek ise parasetamol grubunda (%25) gözlenmiştir (p = 0.027). Tramadol ve kombinasyon gruplarında tedavi sonrası sistolik ve diyastolik kan basıncı ile nabızda anlamlı azalma saptanmıştır. Oksijen satürasyonu üzerinde belirgin bir değişiklik gözlenmemiştir. Cinsiyet, primer malignite lokalizasyonu ve aktif kemoterapi durumu, analjezik tedavi yanıtında anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Sonuç: Parasetamol ve tramadolün birlikte kullanımı, tek başına uygulanan her iki ajana göre daha etkili bir analjezik etkinlik sağlamıştır. Kombinasyon tedavisi, kısa sürede ağrı kontrolü sağlamakta daha başarılı olmuş ve kurtarıcı analjezik ihtiyacını azaltmıştır. Bu bulgular, özellikle acil servislerde maligniteye bağlı akut ağrı yönetiminde tramadol + parasetamol kombinasyonunun güçlü bir tedavi seçeneği olabileceğini göstermektedir.