GERİATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARA KAPSAMLI İLAÇ İNCELEMESİ VE KLİNİK ECZACILIK HİZMETLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KLİNİK ECZACILIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİME DEVRİM KÜÇÜK

Danışman: Rüstem Anıl Uğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Geriatrik popülasyonda yaşa bağlı oluşan değişimler, kronik hastalıklar ve polifarmasi nedeniyle ilaç ilişkili sorunlara (İLİS) sık rastlanılmaktadır. İLİS'ler uyum problemlerine ve dolayısıyla yaşam kalitesinin negatif etkilenmesine neden olmaktadır. Bu tez çalışmasında, hastaların medikal tedavisinin, takviyelerinin ve vitaminlerinin "Brown Bag Medication Review" kapsamında detaylı bir şekilde incelenerek ilaç ilişkili sorunlarının tespit edilmesi, olası sorunlara yönelik hekimlere öneriler verilmesi ve bu doğrultuda, tedavinin düzenlemesiyle beraber klinik eczacı katkısı ile ilaç uyumun ve yaşam kalitesinin artırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışma 04.11.2024–12.08.2025 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Geriatri Polikliniği'nde yürülmüş, randomize kontrollü, prospektif bir çalışmadır. Bu kapsamda, hastaların medikal tedavisi, varsa takviyeleri/vitaminleri STOPP/START v3'e göre değerlendirilmiş, ilaç ilişkili sorunlar PCNE V9.1'e göre sınıflandırılmıştır. Hastaların antikolinerjik yükü ile geriatrik sendromları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Hastaların ilaç uyumunu ölçmek için M-DRAW, yaşam kalitesi için OPQOL-Brief ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 90'ı kontrol, 91'i müdahale olmak üzere 181 hasta dahil edilmiştir. Kontrol ve müdahale grubu hastalarının CKI ortalaması (±SS) sırasıyla 4.79 (±1.41) ve 4.68 (±1.47); hasta başına düşen hastalık sayısı 5.97 (±3.17) ve 6.01 (±3.05); ilaç sayısı 5.62 (±2.32) ve 5.79 (±2.59); İLİS sayısı 1.31 (±1.02) ve 1.29 (±1.10) olarak tespit edilmiştir. Hastaların antikolinerjik yükü ile geriatrik sendromları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Kontrol grubunun uyumunda ve yaşam kalitesinde anlamlı bir düşüş saptanırken (sırasıyla p=0.014 ve p=0.006), müdahale grubunun uyumunda ve yaşam kalitesinde anlamlı bir artış saptanmıştır (sırasıyla p=0.005 ve p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda klinik eczacının multidisipliner ekibe dahil olması ile İLİS'lerin azaldığı, dolayısıyla hastaların ilaç uyumunun ve yaşam kalitesinin iyileştirildiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: İlaç ilişkili sorun, klinik eczacı, uyunç, yaşam kalitesi