Ortadoğu Ülkelerinin İlkokul Eğitim Sistemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer Haraki
Danışman: Adnan Küçükoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Orta Doğu ülkelerindeki (Türkiye, Suriye, Mısır, İran ve Suudi Arabistan) ilkokullarda kullanılan eğitim sistemlerindeki benzerlik ve farklılıkları incelenmektedir. Yöntem: Bu çalışma, bir karşılaştırmalı eğitim çalışmasıdır. Ayrıca, tanımlayıcı model kullanarak içerik düzenlemesi için yatay yaklaşım kullanılmıştır. Bu doğrultuda, eğitim sistemlerinin birlikte ve ayrı ayrı bütün unsurları ve yönleri araştırılmaktadır. Ayrıca, Bereday'in betimleme, yorumlama, yan yana getirme ve karşılaştırma gibi yöntemlerinden yararlanarak çalışma için sonuçlar sunulmuştur. Bu çalışmada, amaçsal örnekleme yöntemlerinden tabaklı örnekleme yaklaşımı kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla uluslararası kuruluşların eğitimle ilgili olarak yayınladıkları dokümanlar, olanaklar ölçüsünde taranıp incelenmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, eğitim sistemlerindeki dört ana tema olan eğitim yönetim biçimleri, eğitim programları, fiziksel koşullar, ölçme ve değerlendirme yöntemleri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar: Çalışmanın yapıldığı ülkelerdeki eğitim ideolojisinin formülasyonunda, eğitim programlarını oluştururken dini, ulusal ve milliyetçi ideolojilerin yanı sıra, çocuğun kişiliğine tüm yönleriyle dikkat edilmesini merkeze alan bir politika izlemedeki benzerlikleriyle birlikte; bazı farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim programları açısından, Türkiye ve Suriye'de yapılandırmacı programın, Suudi Arabistan'da karma programın, Mısır'da yenilikçi programın ve İran'da geleneksel programın kullanıldığı tespit edilmiştir. İlkokulların koşulları açısından Mısır, Suriye, Suudi Arabistan ve İran'daki birçok ilkokulda fiziksel koşulların uluslararası standartlarla büyük ölçüde uyumlu olmadığı saptanmıştır. Bunun yanında, Türkiye'deki ilkokulların koşullarının daha iyi bir derecede olduğu belirlenmiştir. Ölçme-değerlendirme açısından, Suriye'de sürekli değerlendirme sistemi uygulanmaktadır. Türkiye'de çeşitlendirilmiş değerlendirme sistemi, Suudi Arabistan'da ise öğrenciyi sürekli değerlendirme sistemi kullanılmaktadır ve öğrenci performans değerlendirmesi yoluyla değerlendirilmektedir. Mısır, öğrencilerin yeteneklerini ölçmek için kapsamlı bir değerlendirme sistemi uygulamaktadır ve bu yönüyle bir farklılığa sahiptir.