Kemik İliği Nakli Yapılan Multiple Myelomlu Hastalarda Günlük Yaşam Aktiviteleri İle Öz Bakım Gücünün Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN ŞAYİR

Danışman: Nuray Bingöl

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma kemik iliği nakli yapılan multiple miyelomlu hastaların günlük yaşam aktiviteleri ile öz bakım gücünün değerlendirilmesi amacı ile yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmanın örneklemini Atatürk Üniversitesi, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Polikliniği ve Hematoloji Kliniği'nde takip edilen, araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 110 multipl miyelom hastası oluşturmuştur. Çalışmanın verileri 10 Nisan- 9 Haziran 2023 tarihleri arasında toplandı. Verilerinin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri (BGYA) ve Öz Bakım Gücü (ÖBG) ölçekleri kullanıldı. Bulgular: Multipl miyelom hastalarının Barthel günlük yaşam aktiviteleri puan ortalaması 92.95±6.36 ve öz bakım gücünün puan ortalaması 122.50±4.65 olduğu belirlendi. Meslek, eğitim, evde yaşadığı kişilerin GYA üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu saptandı (p<0.05). Hastaların ÖBG puan ortalamalarıyla medeni durum, nakil biçimi ve nakil süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlendi (p<0.05). Günlük yaşam aktiviteleri ile öz bakım gücü arasında ise istatistiksel olarak arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı( r= .136; p=.156). Sonuç: Kemik iliği nakli yapılan multiple myelomlu hastaların GYA'nde hafif düzeyde bağımlı olduğu ve ÖBG düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu belirlendi. Genç, çalışan, eğitim düzeyi yüksek, eş ve çocuklarıyla yaşayan hastaların GYA'nin daha yüksek olduğu tespit edildi. Aynı zamanda bekar olan, otolog kemik iliği nakli olan, nakil süresi kısa olan hastaların ÖBG 'nin daha iyi olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Günlük yaşam aktivitesi, hemşirelik, kemik iliği nakli, multipl miyelom, öz bakım gücü