Madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerde intihar riskinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP BEYZA KULAZ

Danışman: Özlem Şahin Altun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma, madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerin sosyodemografik özelliklerine göre intihar risklerinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel desende olan bu araştırma 25 Mayıs 2023-30 Şubat 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim Araştırma Hastanesi Amatem biriminde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini 182 hasta oluşturdu. Veriler; Sosyodemografik Bilgi Formu ve İOÖ kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, yüzdelik dağılımlar, ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA ve Cronbach Alpha katsayısı analizi kullanıldı. Bunun yanında verilerin normal dağılım sağlayıp sağlamadığını saptamak için Shapiro-Wilk testi kullanıldı. Bulgular: Araştırma bulgularına göre bireylerin İOÖ toplam puan ortalaması 78.92±15.40 olarak belirlendi. İOÖ'nün en yüksek puan alan alt boyutu sosyal destek/benlik algısı (30.80±7.63), en az puan alan alt boyutu ise öfke/dürtüsellik (11.35±3.71) olarak bulundu. Çalışmaya katılan hastaların aldıkları tedavi sayısı (p 0.05, t=2.246), aile ilişkilerini etkileme durumu (p<0.05, KW=9.052), daha önce intihar düşüncesi olan bireyler (p<0.05, t=6.224) ve daha önce intihar girişimi olan bireyler ile (p<0.05, t=5.442) İOÖ ölçek toplam puanı arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edildi. Bunun yanında eğitim durumu (p<0.05, F=2.532), madde kullanım süresi (p<0.05, F=2.763) ve annenin hayatta olma durumu ile İOÖ alt boyutlarından intihar düşüncesi (p<0.05, t=1.976) arasında anlamlı bir fark gözlendi. Sonuç: Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin AMATEM'den aldıkları tedavi sayısının, intihar girişim sayısının, ekonomik durumunun, annenin hayatta olma durumunun, madde kullanım süresinin, madde kullanımının aile ilişkilerine etkisinin, intihar öyküsü ve düşüncesinin varlığının intihar riskine etkisi olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: İntihar riski, madde kullanım bozukluğu, psikiyatri hemşireliği