Bosentan Etkin Maddesinin Farmasötik Preparatlarda Analitik Yöntemlerle Miktar Tayini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Didar Türkan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alptuğ ATİLA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, bosentanın standart çalışma çözeltilerinde ve tabletlerde miktar tayini için UV-Görünür Bölge Spektrofotometri, Birinci Türev Spektrofotometri ve HPLC yöntemlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Spektrofotometrik ölçümler Thermospectronic çift ışınlı UV-Görünür Bölge spektrofotometresi ile ölçüldü. UV–Görünür Bölge spektrumlar, ışının madde üzerine gönderilmesiyle elde edilen absorbans değerlerinin ışının dalga boyuna karşı grafiğe geçirilmesiyle 271 nm dalga boyunda elde edildi. Birinci Türev Spektrofotometrisi çalışmalarında 285 nm dalga boyunda spektrumlar elde edildi. HPLC yönteminde, hareketli faz olarak metanol-asetonitril-su (20:50:30 v/v/v) çözücü karışımları kullanıldı. Bu çalışmada en iyi ayırım sabit faz olarak kullanılan ters faz C18 (250x4.6 mm,5µm) kolonda elde edildi. Bulgular: UV-Görünür Bölge Spektrofotometri ve Birinci Türev Spektrofotometri yöntemlerinin sırasıyla 10-35 µg ml-1 ve 3-25 µg ml-1, HPLC yönteminin ise 0.25–20 μg ml-1 derişim aralığında doğrusal olduğu belirlenmiştir. Bosentanın kantitatif analizinde her üç yöntem için gün-içi ve günler arası kesinlik değeri % 2.60' dan küçük ve doğruluk değeri % 2.67' den küçük olarak bulunmuştur. Sonuç: Her üç yöntemle gerçekleştirilen çalışmalarda bosentan etkin maddesinin ticari preparatlarda miktar tayini başarılı bir şekilde yapıldı ve bu yöntemler geliştirilip geçerlilik testleri yapıldı. Anahtar Kelimeler: Bosentan, birinci türev spektrofotometri yöntemi, HPLC yöntemi, UV-Görünür bölge spektrofotometri yöntemi, ticari preparat.