FEN BİLİMLERİ VE KİMYA ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİMYA DERSLERİNDE KULLANILAN İKONİK SEMBOLLER İLE İLGİLİ BİLİMSEL BİLGİ DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLA ÇELİK
Danışman: Yavuz Taşkesenligil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Eğitim Fakültelerinin Fen Bilimleri ve Kimya Öğretmenliği programlarında öğrenim görmekte olan 3. ve 4. sınıf öğretmen adaylarının, kimya derslerinde yaygın olarak kullanılan ikonik sembollere yönelik bilimsel bilgi düzeylerinin belirlenmesidir. Yöntem: Yapılan çalışmada öğretmen adaylarının kimya derslerinde yaygın olarak kullanılan ikonik sembolleri şekiller üzerinde tanımalarına yönelik bilimsel bilgi düzeylerinin incelenmesi amaçlanması sebebiyle betimsel tarama yöntemi tercih edilmiştir. Bu tarama deseninin kullanılmasındaki amaç öğretmen adaylarının bilimsel bilgi düzeylerinin ölçülmeye çalışılması ve bu bilgi düzeylerinin cinsiyet, bölüm farkı ve sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında çoktan seçmeli test kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının vermiş olduğu doğru cevaplar 1 puan, yanlış cevaplar 0 puan şeklinde tanımlanmış ve gerekli hesaplamalar yapılmıştır. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının kimya derslerinde kullanılan ikonik sembolleri tanıyıp tanımadıklarına yönelik vermiş oldukları cevaplar nicel veri analiz teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Sonuçlar frekans ve yüzde oranları hesaplanarak sunulmuştur. Aynı zamanda cinsiyet, bölüm farkı ve sınıf düzeyine göre gruplar arasında farklılıkların olup olmadığı belirlenmiştir. Bulgular: Katılımcıların soruları doğru cevaplama oranları %31.8- %90.4 aralığında değişim gösterirken katılımcılar için en kolay soru 13. soru, en zor soru ise 5. soru olduğu anlaşılmaktadır. 2. 8. 13. 17. 18. sorularda ve testin tamamında kadın ve erkek katılımcıların performansları arasında istatistiki olarak farklılıklar belirlenmiştir. Farklılıklar kadınlar lehinedir. Çoğu soruda (2. 3. 6. 8. 9. 10. 12. 13. 16. 17. 18. 20. 23. ve 25. sorular) ve testin tamamında fen bilimleri öğretmenliği lisans programı öğrencileri ile kimya öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin performansları arasında farklılıklar belirlenmiştir. Farklılıklar kimya öğretmenliği lisans programı öğrencileri lehinedir. Analiz sonuçlarına göre sadece 3. soruda gruplar arasında farklılıklar belirlenmiştir. Bu soruda farklılık 3. sınıf öğrencileri lehinedir. Sonuçlar: Araştırmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında, kadın katılımcıların erkek katılımcılara göre daha başarılı olduğu görülmektedir. Bu durumun sebebi kadınların görsel zekalarının ve sembolleri anlamlandırabilme yeteneklerinin erkeklere oranla daha yüksek olmasıdır. Sınıf düzeyleri göz önüne alındığında anlamlı bir farklılığın olmadığı gözlenmiştir. Halbuki beklenen sonuç 4. sınıf öğrencilerinde başarı düzeyinin daha yüksek olmasıdır. Öğretmen adaylarının okudukları lisans programı değerlendirilecek olursa, kimya öğretmenliği lisans programında öğrenim görmekte olan katılımcılar daha yüksek başarı elde etmişlerdir. Bu sonuca varılmış olması olasıdır. Elde edilen sonucun sebebi ise kimya öğretmenliği lisans programında kimya eğitiminin daha kapsamlı olması ve ikonik sembollerin öğretimi gerçekleştirilirken kalıcı bilgi birikiminin sağlanmasıdır.