Hatay Arkeoloji Müzesi terrakotta figürinleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMRA GÜL
Danışman: Korkmaz MERAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Hatay Arkeoloji Müzesi Terrakotta Figürinleri" başlıklı bu çalışma müzeye çeşitli yollarla kazandırılmış olan 156 adet pişmiş toprak figürinden oluşmaktadır. Bazıları tam, bazıları ise kırık olan figürinler Tunç Çağı ile Roma Dönemi içlerine kadar tarihlenmektedir. Oldukça zengin bir tipolojiye sahip olan figürinler; Tanrısal - Mitolojik ve Dinsel İçerikli Figürinler, İnsan Figürinleri, Hayvan Figürinleri ve Diğer Figürinler olmak üzere 4 ana başlık altında ele alınmıştır. Bu 4 ana başlık altında çok sayıda alt başlıklara ayrılan figürinlerin, buluntu yerleri belli olmadığından, stil ve kronolojik gelişimi ancak benzer örnekler yardımıyla ve çevre kültürlerin takibiyle yapılabilmiştir. Her grubun kendi içinde kronolojik olarak değerlendirildiği figürinler; ikonografi, işlev, biçim ve tarihlendirme gibi birçok açıdan değerlendirilmiştir. Farklı dönem aralıklarından seçilen 19 örnek üzerinde gerçekleştirilen XRF analiz sonuçlarıyla, daha önceki çalışmalarda belirlenen referans noktalar karşılaştırılarak; bölgede yerel bir üretim olup olmadığı sorusuna cevaplar aranmıştır. Bölgede Neolitik Dönemden itibaren tarihin tüm dönemlerine ait yerleşimlerin olması, hem tarihin ilk dönemlerinden itibaren yoğun şekilde tercih edildiğinin hem de kültürel zenginliğinin göstergesidir. Ayrıca Bölgenin; Anadolu, Doğu Akdeniz, Levant, Filistin, Kuzey Suriye ve Mezopotamya'nın kesiştiği yerde olması ve adeta Anadolu'nun Yakın Doğu'ya açılan kapısı görevini üstlenmesi pek çok kültürle etkileşime girmesine sebep olmuştur. Çalışmaya konu olan eserlerdeki zenginlik ve geniş tarih aralığı da bu etkileşimin en büyük kanıtıdır. Bölge arkeolojisinin bu alandaki eksikliğine dair bilgi edinmemizi sağlayacak önemli materyallerden biri olan pişmiş toprak figürinler; her ne kadar buluntu yerleri belli olmadığından, benzer örnekler yardımıyla tarihlendirmeleri yapılmış olsa da; bu çalışma özellikle bölgedeki pek çok çalışma için kaynak olma niteliğine sahip olacaktır. Ayrıca, çalışma sırasında taranan pek çok yayında bölgeye ve çevre kültürlere özgü bu ünik malzemelerin tarihlendirilmelerinde oldukça problemler olduğu görülmüştür. Stilistik ve tipolojik açıdan elde edilen veriler oldukça geniş bir alanda değerlendirilerek doğru sonuçlara ulaşılmak hedeflenmiştir.