Diz osteoartriti olan hastalarda plazma kıkırdak asit protein düzeyinin klinik seyir ve radyolojik evreleme arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELA ÖZOĞUL
Danışman: Akın ERDAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, diz osteoartriti (OA) olan hastalarda dolaşımdaki kıkırdak asit protein (CRTAC1) başta olmak üzere ilişkili diğer biyobelirteçlerin klinik bulgular ve radyolojik evreleme ile ilişkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya 40–75 yaş aralığında diz OA tanısı almış 63 hasta ve benzer yaş grubunda 27 sağlıklı kontrol dahil edildi. Klinik değerlendirmede WOMAC indeksi kullanıldı, radyolojik evreleme Kellgren-Lawrence sınıflamasına göre yapıldı. Femoral kıkırdak kalınlığı ultrasonografi ile ölçüldü. CRTAC1, COMP, keratan sülfat, hiyalüronan ve YKL-40 düzeyleri ELISA yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: OA grubunda CRTAC1 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). CRTAC1 düzeyleri WOMAC skorları ile pozitif korelasyon gösterdi (r=0.48, p<0.001) ve KL evresi arttıkça anlamlı artış izlendi (p<0.01). COMP ve YKL-40 düzeyleri OA grubunda daha yüksek bulunurken, hiyalüronan düzeylerinin klinik ve yapısal parametrelerle koruyucu yönde ilişkili olduğu gözlendi. Keratan sülfat düzeyleri açısından gruplar arasında belirgin fark izlenmedi. Sonuç: Bu çalışma, CRTAC1 düzeylerinin diz osteoartritinde klinik şiddet ve radyolojik evre ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, CRTAC1'in diz osteoartritinde yapısal ve klinik hastalık yükünü yansıtan potansiyel bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Diz Osteoartriti, CRTAC1, Biyobelirteçler, Kıkırdak Hasarı, Radyolojik Evreleme, WOMAC, Hastalık Şiddeti