Görme engelliler okullarındaki müzik dersi kazanımlarının ve derslerde yaşanan sorunların öğretmen görüşlerine göre incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OKAN ŞENTÜRK

Danışman: Murat Kamil İnanıcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, görme engelliler okullarındaki müzik dersi kazanımlarının ve derslerde yaşanan sorunların öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden olan durum çalışması-bütüncül çoklu durum-deseni kullanılmıştır. Araştırmada, Türkiye'de görme engelliler okullarında görev yapan müzik öğretmenlerinin ders sürecinde yaşadıkları sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik uygulamalarının neler olduğuna yönelik görüşleri kendi içerisinde bütüncül olarak ele alınıp, bu görüşlerin birbirleriyle karşılaştırılacak olmasından dolayı durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılının bahar yarıyılında Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan 13 müzik öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmenlerin, görme engelliler okullarındaki müzik dersinde yaşadıkları sorunlara yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniğine göre analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada yanıtı aranan sorulara dayalı olarak elde edilen verilere göre, müzik öğretim programında yer alan kazanımların sınıf düzeyi açısından uygunluğu, açık ve anlaşılır oluşu, kazanımların öğrencilerin müzikal gelişimi açısından önemi, kazanımların gerçekleşme ve ölçülebilme düzeyine yönelik öğretmen görüşlerinin olumlu ve olumsuz açıdan farklı dağılım gösterdiği bulgusu elde edilmiştir. Ayrıca, görme engelliler okullarındaki müzik derslerinde müzik öğretmenlerinin Braille müzik işaret sistemini bilmemesinin eğitim-öğretim etkinliklerindeki verimliliği düşürdüğü, haftalık ders saatinin az olması nedeniyle kazanımların yetiştirilmesinde zorlanıldığı, okullarda görme engelli öğrencilere yönelik materyallerin yeterli sayıda olmamasından dolayı sorunlar yaşandığı şeklinde bulgular elde edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucunda öğrencilerin yaşadığı sorunların temelinde bireye yönelik özel olarak hazırlanmış materyallerin kısıtlı olması ve kazanımların görme engelli öğrencilere yönelik olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bazı öğrencilerin ve öğretmenlerin Braille müzik işaret sistemini bilmemesi sorunların çözümünü engellediği görülmüştür. Kazanımların ise mevcut öğrenciler için yeterli olduğu görülürken, görme engelli öğrenciler için bazı kazanımların özellikle görme yetisi gerektirmesi açısından sorunlara yol açmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır