X ve Y kuşağı bireylerinin mobil alışveriş uygulamalarına ve sitelerine yönelik kullanıma devam etme niyetlerinin özel alışveriş kulüpleri bağlamında incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri - Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Cem Bölen
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Üstün ÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı Türkiye nüfusunun büyük kısmını oluşturan X ve Y kuşaklarına ait bireylerin mobil alışveriş uygulamalarını veya mobil sitelerini kullanmaya devam etme niyetlerini etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Bu doğrultuda Türkiye'deki e-ticaret pazarında önemli bir paya sahip özel alışveriş kulüplerinin mobil uygulamaları ve mobil siteleri ele alınmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla İstanbul, Ankara ve Samsun illerindeki devlet okullarında görev yapan öğretmenlere, literatürde güvenilirliği ve geçerliliği defalarca kanıtlanmış sorulardan oluşan bir anket uygulanmıştır. Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler, çalışma kapsamında Bilgi Sistemleri Beklenti Onaylama Modeli (BSBOM) ve Akış Teorisi sentezlenerek geliştirilen model üzerinde SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, özel alışveriş kulüplerinin mobil uygulamaları ve sitelerini kullanmaya devam etme niyetini algılanan fayda, doyum ve haz değişkenlerinin doğrudan etkilediğini göstermektedir. Akış deneyiminin odak boyutunun ise gerek kullanıcı doyumu üzerinde gerekse kullanıma devam etme niyeti üzerinde herhangi bir anlamlı etkisi bulunamamıştır. Analiz sonuçlarında ulaşılan bir başka ilginç sonuç ise literatürde hâkim olan genel kanının aksine güven boyutunun kullanıma devam etme niyeti üzerinde önemli bir etkisinin olmayışıdır. Bu bulgu teknoloji kabulü sonrası süreçte güven olgusuna farklı bir bakış açısıyla yaklaşmak gerektiğinin bir göstergesi olabilir. Araştırma sonuçları, orijinal BSBOM'da öne sürülen ilişkileri mobil alışveriş bağlamında doğrulaması ve BSBOM modelini başka boyutlarla genişleterek sürekli kullanım olgusuna daha geniş bir perspektiften bakılmasını sağlamasından ötürü literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Ayrıca Türkiye'deki X ve Y kuşaklarına ait bireylerin mobil alışveriş uygulama ve sitelerini kullanmak için hangi özellikleri önemli gördüğü de bu çalışma kapsamında ortaya konmuştur. Dolayısıyla çalışmanın hem araştırmacılara hem de mobil ticaret alanında çalışan girişimci, proje yöneticisi ve geliştiricilere değerli katkılar sunabileceği düşünülmektedir.