Ortaokul fen bilimleri dersinde kuvvet ve enerji ünitesinin öğrenilmesinde bağlam temelli öğretim yaklaşımının etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE CEYLAN

Danışman: Sabriye Seven

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı; Ortaokul 7. Sınıf Fen Bilimleri dersinde Kuvvet ve Enerji ünitesinin seçilen 2. ve 3. konularının öğrenilmesinde Bağlam Temelli Öğretim yaklaşımına uygun olarak hazırlanan bağlamlar ve değerlendirme sorularının kullanımın etkilerini araştırmaktır. Yöntem: Araştırmada genel olarak karma yöntem, nicel kısmında ise araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen Türkiye'nin İç Anadolu bölgesindeki bir ilinin, bir ilçe merkezindeki ortaokulun dört farklı 7. sınıf şubesinde öğrenim gören toplam 88 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama dört çalışma grubu ile gerçekleştirilmiş, toplam 5 hafta devam etmiştir. Veriler; Akademik Başarı Testi (ABT) ve uygulama sonunda öğrencilerle gerçekleştirilen sözlü görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde ANOVA ve MANOVA kullanılmıştır. Bulgular: Verilerin analiz edilmesi ile çalışma sonunda dersin bağlam temelli yaklaşıma uygun şekilde işlendiği sınıflarda akademik başarının mevcut öğretim programına uygun şekilde dersin işlendiği sınıflara göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir ancak bağlam temelli değerlendirme sorularının kullanıldığı çalışma gruplarında aynı başarı grafiği gözlenmemiştir. Yapılan öğrenci görüşmelerinde öğrencilerin kullanılan bağlamlar ile ilgili görüşleri olumlu yönde iken bağlam temelli sorulara karşı olumlu olduğu kadar olumsuz düşünceleri de olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar: BTÖ yaklaşımının fen bilimleri dersinde etkili olarak rahatlıkla kullanılabilecek, sıkıcı olmaktan uzak, öğrenmeyi somutlaştırmaya ve içselleştirmeye yönelik bir yaklaşım olduğu, bağlamların doğru seçiminin yaklaşımın öğrencilerin öğrenmesi üzerine etkinliğini arttırabileceği sonucuna varılmıştır. Bağlam temelli soruların ise değerlendirme sürecinde etkinliğin arttırılması için düzeltme ve iyileştirmelere ihtiyacı olduğu sonucuna varılmıştır.