Çocukların mobil internet deneyimleri: Kullanım, risk faktörleri ve risklerle başa çıkma stratejilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YİĞİT EMRAH TURGUT
Danışman: Engin Kurşun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de 9-16 yaş grubu çocukların mobil İnternet erişim ve kullanımı, İnternet kullanım becerileri ve etkinlikleri, İnternet'te karşılaştıkları riskler ve etkileri ile risklerle başa çıkma stratejilerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden eş zamanlı desen benimsenmiştir. Çalışmanın nicel boyutunun örneklemini, Türkiye İstatistik Kurumu'nun Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına göre belirlenmiş 12 bölgeden seçilen 9-16 yaş aralığındaki 784 çocuk oluşturmuştur. Nitel boyutunun örneklemeni ise 12 bölgenin her birinden iki ebeveyn, iki öğretmen, iki çocuk ve bir okul yöneticisi seçilerek toplamda 84 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket ve görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler betimsel istatistik teknikleri kullanılarak, nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Türkiye'de çocukların erken yaşlarda akıllı telefonlara sahip oldukları, İnternet erişimlerini daha çok akıllı telefon ve tablet gibi mobil cihazlarla sağladıkları görülmüştür. Çocukların İnternet'e erişim sağladıkları mekânların başında evlerinin ve evlerinde de kendi odalarının geldiği görülmüştür. Çocukların mobil cihaz ve temel İnternet kullanma becerilerine sahip oldukları görülürken güvenli İnternet kullanmaya yönelik becerilerinin yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır. Çocukların İnternet'te gerçekleştirdikleri etkinliklere bakıldığında sosyal ağ kullanma, çevrimiçi film izleme veya müzik dinleme, anlık mesajlaşma gibi eğlence ve iletişim amaçlı etkinliklerin ödev ve araştırma yapmaya yönelik kullanımlarının önüne geçtiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte çocuklar arasında sosyal ağ kullanımının popüler hale geldiği görülmüştür. Çocukların İnternet'te karşılaştıkları risklerin başında ahlaka aykırı resimler görme ve siber zorbalığa maruz kalmanın geldiği ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte her iki çocuktan birinin de İnternet veya akıllı telefon bağımlılığına yönelik davranışlar sergiledikleri görülmüştür. Çocukların İnternet'te risklerle karşılaştıklarında çoğunlukla kendilerinin başa çıkmaya çalıştıkları ve çevrelerindeki kişilerden yardım almaları gerektiğinde en fazla ebeveynlerine ve arkadaşlarına başvurdukları ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Mobil Ġnternet kullanımı, mobil Ġnternet becerileri, Ġnternet etkinlikleri, Ġnternet riskleri, baĢa çıkma stratejileri