Kahverengi alabalık (Salmo trutta)'ta Cu/Zn süperoksit dismutaz (sod1) geninin moleküler klonlanması karakterizasyonu ve mRNA ekspresyonunun akut stres faktörleri ile değişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDAL ÖZDEMİR
Danışman: Mehtap Bayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiş olup, birinci aşamasında kahverengi alabalık (Salmo trutta) süperoksit dismutaz1 (sod1) geninin moleküler klonlaması yapılmıştır. İkinci aşamada ise sod1 geni karakterize edilmiştir. Çalışmanın üçüncü aşamasında, kahverengi alabalık düşük su seviyesi stresi ve yakalama stresi olmak üzere iki farklı akut stres faktörüne maruz bırakılmış ve stres maruziyetinin hemen ardından 0. dakikada, 60. dakikada ve 120 dakikada mRNA ekspresyon miktarları belirlenmiştir. Düşük su seviyesi stresine maruz kalan kahverengi alabalık karaciğer dokusu mRNA ekspresyonunun, 0. dakikada (26,41 ± 4,48) ve 120. dakikada (25,66 ± 4,13) başlangıç (15,09 ± 3,09) değeriyle kıyaslandığında, istatistiksel olarak önemli derecede (p < 0,05) yukarı regüle olduğu ve 60. dakika (13,02 ± 0,46) değerinden de istatistiksel olarak önemli derecede yüksek olduğu (p < 0,05) tespit edilmiştir. Düşük su seviyesi stresinin farklı zamanlarda solungaç dokusunda ölçülen gen ekspresyonları, Başlangıç (0,50 ± 0,09), 0. dakika (0,49±0,16), 60. dakika (0,52 ± 0,11), 120. dakika (0,49±0,14) olarak tespit edilmiş olup, gruplar arasında ise istatistiksel olarak bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yakalama stresi uygulanan kahverengi alabalık karaciğer dokusu 0. dakika (19,93 ± 2,17) mRNA ekspresyon miktarının, başlangıç (15,09±3,09), 60. dakika (13,02 ± 0,46) ve 120. dakika (14,75 ± 2,28) miktarlarından önemli derecede yüksek olduğu (p<0,05) solungaç dokularının mRNA ekspresyon seviyelerinin ise, en yüksek ekspresyonun 0. dakikada (0,59±0,14) en düşük değerin ise 120. dakika (0,31 ± 0,11)'da olduğu görülmüştür. Dişi balık doku spesifik dağılımının, karaciğerde 0,61 ± 0,10; bağırsakta 0,20 ± 0,04; kasta 0,23 ± 0,04; beyinde 0,19 ± 0,06; kalpte 0,33 ± 0,03 ; gözde 0,12 ± 0,01; yüzme kesesinde 0,16 ± 0,02; solungaçta 0,12 ± 0,01 böbrekte 0,19 ± 0,04 deride 0,1543 ± 0,01; dalakta 0,11 ± 0,02; midede 0,4274±0,03 ; ovaryumda 0,08 ± 0,007 olduğu, erkek balıklarda ise karaciğerde 0,6103 ± 0,10; bağırsakta 0,20 ± 0,04; kasta 0,23 ± 0,04; beyinde 0,19 ± 0,06; kalpte 0,33 ± 0,03 ; gözde 0,12 ± 0,01; yüzme kesesinde 0,16 ± 0,02; solungaçta 0,12 ± 0,01 böbrekte 0,1891 ± 0,04 deride 0,15 ± 0,01; dalakta 0,1061 ± 0,02; midede 0,43 ± 0,03 ; testiste 0,08 ± 0,007 olduğu ve erkek ve dişi dokuları arasındaki transkripsiyonel farklılıkların istatistiksel olarak önemli ( p< 0,05) olduğu tespit edilmiştir. Dişi balıkta bağırsak, mide ve dalak dokularının transkripsiyon miktarları erkekten yüksek bulunurken, diğer tüm doku transkriplerinin erkek balıkta yüksek olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kahverengi alabalık, biyoenformatik, in siliko analizler, sod1, akut stress, gen ifadesi