Lokal olarak izole edilen Anoxybacillus gonensins UF7 ile lipaz enzim üretimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ALTINOK
Danışman: Ahmet Adıgüzel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Lipazlar, geniş bir substrat özgüllüğü bulunan, çeşitli uygulama potansiyeline sahip olan enzimlerdir. Bu enzim; ilaç, kozmetik, deri, deterjan, gıda, parfüm, tıbbi teşhis, biyopolimer-biyosensör yapımı, biyoremediasyon, biyodizel ve diğer organik sentetik malzemelerin üretiminde kullanılmaktadır. Tez çalışmasında, farklı illerden toplanan kaplıca örneklerinden; bakteriler izole edilerek, lipaz enzim aktivitesine sahip suş/suşlar belirlenmiş ve en yüksek aktivite veren izolattan lipaz enzimi saflaştırılarak, karakterizasyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kaplıcalardan alınan numuneler, termoslarda laboratuvar ortamına getirilerek termofilik bakterilerin izolasyonu gerçekleştirilmiştir. İzole edilen bakteriler lipaz besiyerine inoküle edilerek, enzim aktiviteleri incelenmiştir. En yüksek lipaz aktivitesine sahip izolat alınmış, 16S rRNA sekans analizi ile tür düzeyinde tanılanması gerçekleştirilmiştir. Daha sonra lipaz üretimine geçilmiş, 2 farklı yöntem ile enzim saflaştırılmıştır. Amonyum sülfat ve iyon değişim sonucu saflaştırılan enzimin biyokimyasal karakterizasyonu yapılmıştır. Bulgular: Bu çalışmada; toplam 64 adet termofilik bakteri izole edilmiştir. Elde edilen izolatlardan 14 tanesinin tribütirin agar besiyerinde şeffaf zon oluşturduğu gözlenmiş ve bu bakterilerin sıvı lipaz besiyerinde aktiviteleri hesaplanmıştır. En yüksek aktiviteye sahip UF7 kodlu izolat klonlanmış; Anoxybacillus gonensis türüne ait bir suş olduğu tespit edilmiştir. Ardından sıvı lipaz besiyerinde enzim üretilmiş, TPP yöntemi ile %70 amonyum sülfat doygunluğu, 1:1 homojenat:t-bütanol oranında %79,91 verim ve 6,01 kat; amonyum sülfat ve iyon değişim kromotografisi yöntemi ile de, %80 amoyum sülfat doygunluğunda 13,10 kat ve %40,65 verim ile saflaştırılma gerçekleştirilmiş, SDS-PAGE ile molekül kütlesinin ~73 kDa olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada, A. gonensis UF7 kodlu suş tarafından üretilen lipaz enzimi ilk kez saflaştırılıp karakterize edilmiştir. Enzim hem TPP hem amonyum sülfat ve iyon değişim kromotografisi olmak üzere 2 farklı yöntem ile saflaştırılmıştır. Saflaştırılan enzimin optimum pH ve sıcaklığı sırasıyla; 8,0 ve 60oC olarak belirlenmiştir. Ayrıca saflaştırılan lipaz enziminin metanol, etanol gibi organik çözücülerde ve Ca+2, Mg+2 gibi metal iyonları varlığında aktivesi artarken; DMSO, kloroform ve Cu+2'ın enzim aktivitesini azalttığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Lipaz, Anoxybacillus gonensis, TPP, amonyum sülfat, iyon değişim kromotagrafisi