Spinal müsküler atrofi hastalarının ebeveynlerinde sağlık okuryazarlığı ve özyeterlilik düzeyinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA TAN

Danışman: Sibel Asi Karakaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Spinal Müsküler Atrofi Hastalarının Ebevynlerinde Sağlık Okuryazarlığı ve Özyeterlilik Düzeyinin Belirlenmesi Amaç: Çalışma, SMA tanısı almış bireylerin ebeveynlerinin özyeterlilik ve sağlık okuryazarlığı düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı niteliktedir. Bu çalışma 6791 proje numaralı Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyonu tarafından desteklenmiştir. Araştırmanın evrenini 01.08.2018 –09.05.2019 tarihleri arasında Erzurum ili Atatürk Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran SMA tanısı almış çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise aynı tarihlerde çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan çocuğu SMA tanısı almış 90 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) ve Genel Özyeterlilik Ölçeği (GÖYÖ)" olmak üzere 3 adet form kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik, minumum ve maximum değerler ile ortalama ve standart sapmaların yanı sıra Pearson Korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırma bulgularına göre ebeveynlerin özyeterlilik toplam puan ortalaması 46.18±9.26 olarak belirlendi. GÖYÖ en yüksek alt boyutu başlama 23.62± 12.25, en düşük ise sürdürme/ısrar alt boyutu 14.00±3.30 olarak belirlendi. TSOY-32 puan ortalaması sonucu ebeveynlerin %40'ı Yetersiz Sağlık Okuryazarlığı düzeyinde bulundu. GÖYÖ ve TSOY-32 arasındaki ilişki incelendiğinde; toplam ölçek puanları arasında yüksek düzeyli ve pozitif yönlü ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Sonuç olarak SMA'lı bireylerin ebeveynlerinin sağlık okuryazarlığı ve özyeterlilik düzeylerinin düşük olduğu ve sağlık okuryazarlığı ile özyeterlilik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, özyeterlilik, sağlık okuryazarlığı, sma, sma ebeveynleri.