Sanat-Reklam İlişkisi Bağlamında Pop Art Çalışmalarının Göstergebilimsel Çözümlemesi


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUTLU SEVEN

Danışman: Cemile Didem Özışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, üst/kültürel bir üretim alanı olan sanatın reklamla olan ilişkisi, Pop Art üretimleri üzerinden ve göstergebilimin ilkeleriyle ele alınacaktır. Kitlesel imgelerin (gösteren) sanat imgesine (gösterilen) dönüşmesi noktasında sanatın (gösterge) rolü ele alınacaktır. Göstergebilimin anlamyapısal çözümleme yöntemleri esas alınarak iki farklı disiplinin (sanat-reklam) oluşturduğu biçimsel ve anlamsal yapılar, örnekler üzerinden çözümlenecektir. Yöntem: Göstergebilim, sanat ve reklama dair genel bilgiler (tanım, tarihçe, kapsam, yöntem, ilkeler vb.) verilecek, örneklerle de içerik genişletilecektir. Pop Art'a dair genel bilgiler farklı kaynaklardan (kitap, dergi, makale vb. materyaller) ele alınarak dönem içerisinde yapılan sanatsal üretimlerle konu detaylandırılacaktır. Göstergebilimin esasları doğrultusunda iki farklı disiplin (sanat-reklam) arasındaki ilişkiye dair anlamyapısal çözümlemeler yapılacaktır. Bulgular: Dilbilim merkezli olarak gelişen göstergebilimin, sınırları genişletilerek görsel göstergelerle birlikte tüm anlamlı yapıları kapsadığı görülmektedir. Çağdaş göstergebilimle birlikte, dil dışı göstergelere dair yoğun bir araştırma söz konusu olduğu gözlemlenmiştir. Sanat yapıtının reklama ya da reklam unsurlarının sanata yapıtına dönüştürülmesi noktasında disiplinler arası bir diyalektik söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Göstergebilimin, anlamların inşa edilmesi noktasında daha bilimsel ve daha kapsayıcı bir çözümleme yöntemi sunduğu belirlenmiştir. Sonuç: Elde edilen sonuçlara bakıldığında, reklam ürünlerinin sanat yapıtlarına biçim ve içerik bakımından kaynaklık edebileceği görülmektedir. Pop Art ekseninde, geçmiş ya da günümüz popüler kültür fenomenleri üretime -biçim ve içerik olarak- kaynaklık edebilmekte; gösteren-gösterilen ilişkisi içerisinde anlamyapısal olarak çözümlenebilir olduğu ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Pop Art, Reklam, Göstergebilim, Güncel Sanat, Gösterge.