KARS EKOLOJİK KOŞULLARINDA FARKLI SIRA ARASI VE ÜZERİ MESAFELERİN ŞEKER PANCARININ VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ÖZBAY

Danışman: Erdoğan Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, farklı sıra arası ve üzeri ekim mesafelerinin şeker pancarının verim, verim unsurları ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Kars ekolojik koşullarında 2020 yılında yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada üç sıra arası (35, 45 ve 55 cm ) ve üç sıra üzeri mesafe (17, 22 ve 27 cm) yer almış, "Tesadüf Blokları" deneme deseninde "Bölünmüş Parseller" düzenlemesine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Ana parselleri sıra arası, alt parselleri ise sıra üzeri mesafeleri oluşturmuştur. Bulgular: Araştırmada sıra arası mesafelerin incelenen karakterler içerisinde kök gövde çapı ve uzunluğu, kök gövde ve şeker verimi üzerine, sıra üzeri mesafelerinin ise kuru madde oranı ve α- amino azot değerleri hariç, kök gövde çapı ve uzunluğu, kök gövde ve şeker verimi ve şeker oranı üzerine etkileri önemli olmuştur. Sıra arası 55 cm'de kök gövde çapı (10,6 cm) ve boyu (20,4 cm), 35 cm'de kök gövde (7583,3 kg/da) ve şeker verimi (1317,3 kg/da) ile α- amino azot (1,454 mg/100), 45 cm'de ise kuru madde (%20,24) ve şeker (%17,9) oranları fazla olmuştur. Sıra üzeri ekimlerde 27 cm'de kök gövde çapı (10,64 cm) ve boyu (21,8 cm), 17 cm'de kök gövde (7803,7 kg/da) ve şeker verimi (1370,3 kg/da) ile α- amino azot (1,314 mg/100), 22 cm'de kuru madde (%19) ve şeker oranları (%17,9) daha fazla olmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, bölge şartlarında şeker pancarı yetiştiriciliğinde daralan sıra arası ve sıra üzeri mesafelere bağlı olarak verim ve kalite yönünden artışlar sağlamıştır. Dolayısıyla, Kars ekolojik koşularında şeker pancarı yetiştiriciliğinde 35 cm sıra arsı ve 17 cm sıra üzeri mesafe kullanılması önerilebilir.