Behçet hastalarında serum midkine seviyesi ve hastalık aktivitesiyle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM KUYUMCU
Danışman: Erdal PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Behçet hastalığı (BH), tekrarlayan oral ve genital ülserler, deri lezyonları, göz, eklem, nörolojik ve gastrointestinal tutulum gibi multisistemik bulgularla seyreden kronik, inflamatuvar bir vaskülittir. Hastalığın etiyopatogenezi tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve immünolojik mekanizmaların rol oynadığı düşünülmektedir. Özellikle endotel disfonksiyonu, nötrofil aktivasyonu ve proinflamatuvar sitokinlerin artışı patogenezde önemli yer tutar. Midkine, heparin bağlayıcı bir büyüme faktörü olup embriyonik gelişim, doku tamiri, anjiyogenez, inflamasyon ve kanser progresyonu gibi birçok biyolojik süreçte görev almaktadır. İnflamatuvar hastalıklarda Midkine düzeylerinin artış gösterdiği ve hastalık aktivitesi ile ilişkili olabileceği bildirilmiştir. Ancak Behçet hastalığında Midkine düzeylerine ilişkin literatür verileri sınırlıdır. Bu çalışmada, Behçet hastalarında serum Midkine düzeylerinin sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması ve Midkine düzeyleri ile hastalık aktivitesi arasındaki olası ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine başvuran uluslararası Behçet hastalığı çalışma grubu tanı kriterlerine göre Behçet tanısı alan 50 hasta ve hastalarla sosyodemografik özellikler açısından benzer sistemik ve dermatolojik inflamatuar hastalığı olmayan 50 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Çalışma kriterlerini karşılayan 50 vaka ve 50 kontrol grubu hastanın aydınlatılmış onamı alındıktan sonra kan örnekleri toplandı. Çalışmaya alınan Behçet hastalarında hastalık aktivitesi kan örneği ile eş zamanlı olarak hastalık anlık aktivite formu (BDCAF) ile değerlendirildi. Serum midkine düzeyleri serum örneklerinde ELİSA yöntemi ile çalışıldı. Çalışma sonucunda elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS versiyon 27.0 yazılımı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda, Behçet hastalarında serum MK düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi incelenmiş; elde edilen sonuçlar hem biyokimyasal hem de klinik veriler ışığında değerlendirilmiştir. Bulgularımıza göre, hasta grubunda ortalama Midkine düzeyi (154,87 ng/L), kontrol grubuna (285,2 ng/L) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,007). BDCAF ile belirlenen hastalık aktivite skorları ile Midkine düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamış (r=-0,040; p=0,783) ve aktivite düzeylerine (inaktif, hafif, orta, şiddetli) göre Midkine değerleri arasında anlamlı fark görülmemiştir (p=0,785). Bazı alt gruplarda MK düzeylerinin kontrol grubundan daha düşük olduğu gözlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Behçet hastalarında serum midkine (MK) düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla daha düşük olabileceğini ve hastalık aktivitesi ile doğrudan ilişkili olmadığını göstermektedir. MK, tek başına güvenilir bir aktivite belirteci olmasa da özellikle akut alevlenme, vasküler tutulum ve göz tutulumu gibi yüksek inflamatuvar yük taşıyan olgularda anlamlı katkı sağlayabilir. Bulgular, MK'nın akut alevlenmelerden ziyade hastalığın farklı patofizyolojik süreçlerini yansıtabileceğini ve Behçet hastalığında beklenenin aksine farklı inflamatuvar yanıt paternleri gösterebileceğini düşündürmektedir. Bu durum, hastalığın immün mekanizmalarının daha ayrıntılı incelenmesini gerekli kılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Behçet hastalığı,Midkine