Erzurum-Ilıca-Sinirbası deresi havzası yağıs ve akım karakteristiklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hülya Bakır

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Üstün ŞAHİN

Özet:

ÖZET Y. Lisans Tezi ERZURUM-ILICA-SİNİRBAŞI DERESİ HAVZASI YAĞIŞ VE AKIM KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ Hülya BAKIR Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Üstün ŞAHİN Ülkemizde yağış ve akış rejimleri çok düzensizdir. Birçok yörede yağışlar bitki yetiştirme döneminin dışında düşmektedir. Fazla suyun gereksinim duyulduğunda kullanılmak üzere depolanması aynı zamanda taşkınlardan oluşacak zararları da önlemektedir. Ancak, planlamalar için havzaların yağış-akış karakteristiklerinin saptanması gerekmektedir. Bu çalışma ile önemli miktarlarda kar yağışı görülen Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı deresi havzasında 2002 su yılındaki yağış ve akış karakteristikleri belirlenmiştir. Kar örtüsü durumu, en fazla kar derinliği ile yükselti ve kar yoğunlukları arasındaki üçlü ilişkiler araştırılmış, kar su eşdeğer miktarlarının çıkarılmasına çalışılmıştır. Ölçümler çeşitli yüksekliklerde kar dolapları, kar direkleri, kar tüpü ve kar yastığı gibi ekipmanlar kullanılarak yürütülmüştür. Kar yoğunluğu ve derinliği ölçümlerine Jeoistatistiksel yöntemlerden Kriging analizi uygulanarak dağılım haritaları elde edilmiş ve topoğrafik değişimlerle kalibrasyonu sağlanmaya çalışılmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak da kar yoğunluk ve derinlik modelleri oluşturulmuştur. Havzanın yıllık ortalama yağışı aritmetik metotla 494.6mm bulunmuştur. Yıllık yağışın mevsimlere göre dağılımı yaz %35.09, ilkbahar %33.22, sonbahar %20.18, kış %1 1.51 şeklinde olmuştur. Yağışlı gün sayısı 75 gündür. 2002 su yılında toplam akım miktarı 132.46 mm, pik debi 780 L/s olmuştur. DSİ, Snyder ve Mockus sentetik birim hidrograf yöntemlerine göre pik debiler ve pike erme süreleri de sırasıyla 0.384 m /s- 0.77 h, 0.302 m3/s-l. 18 h, 0.396 m3/s-0.77 h olarak saptanmıştır. 2003, 76 sayfa Anahtar Kelimeler: Kar, yağış, hidroloji, jeoistatistik, CBS