Çoklu doymamış yağ asitlerinin parkinson hastalığında in vitro incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK BİYOKİMYASI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA KURT

Danışman: Necati Utlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Parkinson Hastalığı (PH), Alzheimer Hastalığından (AH) sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif bir hastalık olmakla birlikte, yaşa bağlı olarak en sık rastlanan motor hareket bozukluğudur [1,2]. Hastalığın nöropatolojik açıdan belirgin özelliği, beyinde yaygın olarak ifade edilen küçük bir protein olan α-sinüklein (α-syn), içeren Lewy (body) cisimleri (LC) ve Lewy nevritleri (LN) olarak adlandırılan intrasitoplazmik inklüzyonların varlığıdır [3]. Hastaların yaşam kalitelerinin büyük ölçüde azalmasına ve sonunda ölümlerine neden olan Parkinson Hastalığının prevalansı binde 2-3, 55 yaş üzerinde ise %1 civarındadır, başlangıç yaşı genellikle 50-60 yaş aralığında olup prevalansı ilerleyen yaşla artmaktadır [4]. Bu araştırmada 6-hidroksidopamin (6-OHDA) kullanarak in vitro Parkinson Hastalığı modeli oluşturulması, etki mekanizmalarını incelemek için çeşitli testler ile Parkinson modeline sahip in vitro ortamı değerlendirmek, kognitif ve nöroprotektif özellik taşıdığı düşünülen çoklu doymamış yağ asitlerinin (ÇDYA) terapötik özelliklerinin olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bütün bu hedefler doğrultusunda araştırmalarda çoklu doymamış yağ asitleri (ÇDYA) sınıfında olan dokosaheksaenoik asit (DHA) (22:6w-3), eikosapentaenoik asit (EPA) (20:5w-3) ve oktadekadienoik asit (linoleik asit) (18:2w-6) esansiyel yağ asitleri kullanılacak ve hastalığı tedavi edici etki mekanizmaları gözlemlenecektir. Bu çalışma çoklu doymamış yağ asitlerinin Parkinson Hastalığı modellerinde in vitro ortamda henüz çalışılmadığı için özgündür ve α-syn ile ilişkili literatürlere kaynaklık edecektir.