Kurumsal yapı ve yerel ekonomik kalkınma: Erzurum ve Batman üzerine bir saha araştırması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜCAHİT ÇAYIN

Danışman: Sevda Yapraklı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1990`lı yıllardan itibaren geleneksel kalkınma yaklaşımları yerine geçen yerel ekonomik kalkınma (YEK) süreci ile birlikte kurum ve kurumsal yapı ilgi odağı olmuş ekonomik büyüme ve kalkınma literatüründe büyük yer tutmuştur. Böylece gerek akademisyenler gerekse politika yapıcılar konu ile ilgili teorik ve uygulamalı araştırmalar yapmıştır. Yapılan bu araştırmalarda hangi bölgeye hangi kurumsal yapının etkin olacağı noktasında fikir birliği olmasa da genel manada kurumsal yapının kalkınmaya pozitif etkide bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada da amaç, kurumsal yapının Türkiye` de görece daha az gelişmiş olan Erzurum ve Batman illerinin YEK sürecindeki etkisini incelemektir. Bu kapsamada her iki ilde uygulanan 810 ankete dayalı veriler ile tanımsal ve ekonometrik analizler yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, Erzurum için tahmin edilen modellerde anlamlı değişkenlerin katsayıları toplandığında YEK açısından en etkili üç değişkenin sırasıyla ifade özgürlüğü ve hesap verebilirlik, düzenlemelerin kaliteli olması ve yönetimin etkinliği değişkenlerinin olduğu görülmüştür. Buna karşın Batman için tahmin edilen modellerde ise katsayıların toplam değerleri itibariyle en etkili üç değişkenin sırasıyla yolsuzluğun önlenmesi, hukukun üstünlüğü ve yönetimin etkinliği olduğu gözlemlenmiştir. Özetle YEK göstergeleri açısından Türkiye`de görece daha az gelişmiş iller olan Erzurum ve Batman için genel manada kurumsal yapının ekonomik, sosyal ve kültürel ile siyasal etkiler kanalıyla YEK`i pozitif etkilediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimler: Kurum, Kurumsal Yapı, Yerel Ekonomik Kalkınma, Batman, Erzurum