Usnea longissima ach. liken türününün metanol ekstresinin in vitro sıçan midesinde mide asit sekresyonu üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK FİZYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBANUR ASLAN

Danışman: Fikret Çelebi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Likenler çok eski yıllaradan beri bilinen ancak biyolojik içerikleri ve etkinlikleri hakkında çok fazla çalışma olmasına rağmen halen daha gizemlerini koruyan ve üzerinde daha fazla çalışmalar yapılması ihtiyacı duyulan birliklerdir. Özellikle son yıllarda alternatif tıp yollarının ve tedavilerinin yoğun bir şekilde araştırıldığı günümüzde Likenler önemlerini gittikçe artıran yapılardır. Bu araştırmada ülkemizde değişik amaçlarla kullanılan Usnea longissima Ach. Liken türünden elde edilen ekstrenin sıçan mide asit salgısı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Meteryal ve Metot: Çalışma Sprague-Dawley ırkı erkek cinsiyete sahip 24 adet sıçan üzerinde yapıldı. Çalışma izole organ banyosu ortamında in vitro olarak gerçekleştirildi. Sıçanlardan elde edilen mideler üzerinde Usnea longissima'nın metanol ekstresinin mide asit salgısı üzerine beş farklı dozunun (0,012 µg/ml, 0,12 µg/ml, 1,2 µg/ml, 12 µg/ml, 120 µg/ml) etkileri, etkili agonist ve antagonistler eşliğinde değerlendirildi. Bulgular: Bazal pH elde edildikten sonra, mide asit salgısını nöral ve parakrin yoldan uyaran ve bloke eden agonistler, antagonistler ile birlikte, Usnea longissima 'nın beş farklı dozunun mide asit salgısında meydana getirdiği pH değişiklikleri ile bazal pH arasındaki fark ∆ pH olarak tanımlandı. ∆ pH lardaki değişiklikler one way ANOVA testi ile değerlendirildi. Sonuç: Sonuç olarak, Usnea longissima ektraktının 5 farklı dozunun mide asit sekresyonunun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığı belirlendi. M3 reseptör antagonisti Atropin ve H2 reseptörü antagonisti fomatidin kullanılarak Usnea longissima 'nın etki yolağı belirlenmeye çalışıldı. Usnea longissima'nın mide asit salgısını artırıcı etkisinin Ach yolağı üzerinden değil de histamin yolağı üzerinden olduğu kanaatine varıldı. Anahtar kelimeler: Ach, Histamin, Likenler, mide asit sekresyonu, Usnea longissima