Kars yöresinde hububat tarımı yapılan toprakların verimlilik durumunun toprak analizi ile belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL İLASLAN

Danışman: Nesrin Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç; Bu araştırma Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Kars yöresinde tarımı yapılmakta olan hububat ( arpa, buğday, mısır, yulaf ) ve fiğ topraklarının, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile bitki besin maddesi içeriklerini tespit etmek ve elde edilen sonuçları yorumlayarak gübre ve ıslah gereksiniminin olup olmayacağını araştırmak amacıyla planlanmıştır. Yöntem; Araştırma alanını temsil edebilecek şekilde yörede yaygın olarak tarımı yapılan hububat bitkilerinin yetiştiği alanlardan, bitki kök derinliğinden 34 faklı toprak örneği alınmış ve toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri laboratuvar koşullarında belirlenmiştir. Bulgular; Analiz sonuçlarına göre toprakların %44'ü killi, %9'u kumlu-killi-tın, %12'si tınlı, %12'si kumlu-kil, %15'i killi-tın, %8'i kumlu-tın sınıfındadır. Toprakların %21'i orta, %79'u az kireçli, toprakların tamamı tuzsuzdur, %55'i orta, %24'ü iyi, %6'sı az organik madde içermekte, %6'sı hafif asit, %56'sı nötr, %38'i hafif alkalin özelliktedir. Makro besin elementlerinden; azot (N) toprakların %3'ünde az, %73'ünde yeterli %24'ünde fazla, bitkiye yarayışlı fosfor (P) %12'si az, %32'si yeterli, %32'sinde fazla, %24'ü çok fazladır, yarayışlı potasyum (K) toprakların %71'inde yeterli, %26'sında fazla, %3'ünde çok fazladır ayrıca Na miktarı sorun teşkil etmeyecek düzeydedir. Değişebilir kalsiyum (Ca), toprakların % 35'inde az, % 65'inde fazladır. Değişebilir magnezyum (Mg) toprakların %41'inde yeterli, %56'sında fazla, %3'ünde az düzeydedir. Bitkiye yarayışlı mikro besin elementlerinden, Bakır (Cu), toprakların %47'sinde orta, %53'ünde fazladır. Çinko (Zn) toprakların %3'ünde az, %88' inde yeterli, %9'unda fazla düzeylerdedir. Manganez (Mn) toprakların %38'inde çok az, %41'inde az, %21'inde yeterli düzeylerdedir. Sonuç; Bitkisel üretimde birim alandan daha fazla verim alabilmek için bu bölgelerde yeşil gübreleme, çiftlik gübresi, biyo-gübreler, mangan sülfat vb kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. Münavebe yapılmalı korumalı toprak yönetimine önem verilmeli ve anız yakılmamalıdır.