Nikotinamid mononükleotid (NMN) ve nikotinamid ribozid (NR) ile mitokondriyal stres inhibisyonunun orta yaşlı sıçanlarda anovulasyon üzerine etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıp Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI PINAR ARSLAN

Danışman: Osman Nuri Keleş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, Nikotinamid Mononükleotid (NMN) ve Nikotinamid Ribozid (NR)' in orta yaşlı sıçanlarda ovulasyon problemlerini azaltma ve mitokondriyal dinamiklerdeki (mitokondriyal fisyon ve füzyon mekanizmaları) bozulmaları iyileştirme potansiyelleri araştırıldı. Materyal ve Metot: Genç (Normal), orta-yaşlı (kontrol), orta yaşlı+NMN ve orta yaşlı+NR olmak üzere Wistar albino cinsi dişi sıçanlardan oluşan 4 farklı grup oluşturuldu. Her grupda 6 sıçan yer aldı. NMN 500 mg/kg konsantrasyonda intraperitoneal fakat NR 200 mg/kg konsantrasyonda gavaj ile uygulandı (17 gün süreyle toplam 17 doz). Serum örneklerindeki folikül uyarıcı hormon (FSH), luteinleştirici hormon (LH) ve anti-müllerian horman (AMH) seviyeleri ELISA ile analiz edildi. Hematoksilen-eozin boyama kesitleri histopatolojik incelenme ve folikül sayımı için kullanıldı. Mitokondriyal fisyon (Drp1, Mff ve Fis1) ve füzyon (Mfn1, Mfn2, Opa1, Fam73a ve Fam73b) genlerinin yanısıra Sirt1 geninin ekspresyon seviyeleri RT-PCR ile analiz edildi. Fisyon proteinlerinin ve SIRT1' in ekspresyon seviyeleri ayrıca Western Blot ile analiz edildi. Bulgular: Kontrole oranla, NMN ve NR grupları için daha yüksek ovaryum indeksi, daha fazla korpus luteum ve antral folikül sayısı tespit edildi. NMN veya NR uygulamasının LH/FSH oranındaki dengesizliği düzelttiği belirlendi. RT-PCR ve Western Blot analizlerine göre, genç gruba oranla kontrol grubunun ovaryumlarında mitokondriyal füzyonda azalma fakat mitokondriyal fisyonda artış olduğu tespit edildi. Tam tersine, kontrol grubuna oranla NMN ve NR gruplarında mitokondriyal füzyonda artış fakat mitokondriyal fisyonda azalma belirlendi. Kontrole oranla NMN ve NR gruplarında Sirt1 için daha yüksek gen ve protein ekspresyon seviyeleri ölçüldü. Sonuç: Hem NMN hemde NR' nin orta-yaşlı sıçan ovaryumlarında mitokondriyal dinamiği yeniden dengeye getirebileceği ve bu şekilde yaşlanma kaynaklı ovaryum defektlerini ve ovulasyon anormalliklerini düzeltebileceği belirlenmiştir.