MCF-7 hücre hattında nikel ferrit nanopartiküller ve doksorubisin kombinasyonunun antikanser etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LAMAN MAMMADZADA
Danışman: Hakan Aşkın
Özet:Amaç: Nikel Ferrit (NiFe2O4) nanopartiküller, manyetik nanopartiküllerin en önemlilerindendir. Mevcut çalışmada hidrotermal yöntemle sentezlenen NiFe2O4 nanopartiküller SEM, XRD ve EDX gibi karakterizasyon analizleri ile karakterize edildi. Karakterize edilen nanopartiküllerin sitotoksik ve apoptotik olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Uygulama grupları dörde ayrıldı (Kontrol, NP, DOX, DOX+NP). Tüm deneylerde bu grupların belirli dozlarının uygulaması için WST-8 deneyi yapılarak 48.saat NP için IC50, DOX için subtoksik IC20 ve DOX+NP için sinerjik en etkin değer belirlendi. Bahsi geçen grupların hücre göçüne etkisinin araştırılması için Migrasyon testi yapıldı. Erken apoptoz, geç apoptoz ve nekroz durumlarının araştırılması için Annexin V/PI testi gerçekleştirildi. Son olarak gen düzeyleri seviyesinde etkilerinin incelenmesi için öncelikle RNA izolasyonu ve cDNA sentezi yapıldı, ardından belirlenen genler (CASP3, CASP6, CASP9, BCL2, BAX, CDK4, CDK6, NF-κB) için primer dizaynı yapılarak ekspresyonları real-time PCR (qPCR) ile araştırıldı. Bulgular: SEM sonuçlarına göre nanopartiküller karbon yüzeyinde homojen dağılım göstermiş ve çiçeksi/levhamsı morfoloji sergilemiştir. EDX pik sonuçları nanopartiküllerin NiFe2O4 yapıda ve saf halde olduğunu kanıtlamıştır. XRD kırınım noktaları Bragg yansımalarıyla uyumlu bulunmuştur. WST-8 sonuçlarına bakıldığında NP için IC50 değeri 42,18 µg/mL, DOX için IC20 değeri 0,0435 µg/mL ve DOX+NP için IC50 değeri 12,86 µg/mL bulunmuştur. Hücre göçü düzeyinde en yavaş kapanmayı 6.saatte DOX+NP grubu, 12.saatte ve 24.saatte en yavaş kapanmayı DOX grubunu takiben DOX+NP grubu göstermiştir. Her üç saatte de kontrol grubu ile diğer gruplar arasında anlamlı geç kapanma farklı bulunmuştur. Ek olarak ekspresyon seviyelerine bakıldığında; efektör apoptoz genleri olan CASP3 ve CASP6 artmış, başlatıcı kaspaz olan CASP9 artmış, anti-apoptotik gen BCL2 azalmış, pro-apoptotik gen BAX artmış, BAX/BCL2 oranı artmış, hücre döngüsü düzenleyici genleri olan CDK4 ve CDK6 azalmış, transkripsiyon faktörü geni olan NF-κB azalmıştır. Sonuç: Elde edilen sonuçlarda hidrotermal yöntemle sentezlenen nanopartiküllerin karakterizasyonuna göre NiFe2O4 nanopartiküllerin saf olduğu ve literatürle uyumlu şekilde sentezlendiği doğrulandı. Bundan başka uygulanan maddelerin en etkin dozları kullanılarak hücre göçü üzerinde istatistiksel olarak oldukça anlamlı veriler elde edildi. Kanserli hücrelerde olması istenildiği gibi hem NP ve DOX gruplarında hem de DOX+NP grubunda hücre göçü kontrol grubuna göre çok daha yavaş ilerledi. Gen ekspresyon seviyelerine bakıldığında tüm gen grupları literatürle uyumlu şekilde eksprese edildi ve sonuçlar kanserli hücrelerde NiFe2O4 nanopartiküllerin tedavi etkinliğini doğruladı. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, Doksorubisin, Nikel Ferrit nanopartiküller, Hücre göçü, q-RT-PCR