Savur Çayı Havzası'nın (Mardin-Diyarbakır) fiziki coğrafyası


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEM ERGUN DURMAZ

Danışman: İbrahim Kopar

Özet:

Savur Çayı Havzası, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nün Ortasında yer alan hidrografik bir havza özelliğine sahiptir. Yönetim bakımından hem Mardin hem de Diyarbakır illerinin sınırları içerisinde yer almaktadır. Litolojik yapı jeomorfolojik gelişim üzerinde son derece önem arz etmektedir. Bu bakımda araştırma sahasında litoloji Mesozoyik (Maastrihtiyen-Paleosen)'ten Kuvaterner'e kadar yüzeylenmiş farklı birimlerden meydana gelmektedir. Savur Çayı Havzası'nda Diri Fay riski incelendiğinde havzanın güneyinde, Mardin ili sınırları içerisinde, aktif olarak diri fay hattının olmadığı görülmüştür. Fakat havzanın kuzeybatısında kısa mesafeli diri fay hattı bulunmaktadır.Havzanın depremselliği üzerinde etkili olan en büyük faktör Doğu Anadolu Fay Zonu'dur. Havzanın bu fay fonunun yakın çevresinde yer alması deprem riskini güneyden kuzeye doğru arttıran en önemli faktördür. Araştırma sahasının iklim özelliklerini incelediğimizde Savur Çayı Havzası'nda Yarı nemli, orta sıcaklıkta (Mezotermal), su noksanı yaz mevsiminde ve çok kuvvetli Karasal iklimin egemen olduğu görülmektedir. Hidrografik açıdan havzayı incelediğimizde en önemli akarsuyun Savur çayı ve yan kollarının meydana getirdiği görülmektedir. Toprak özellikleri ise daha çok iklim ve bitki örtüsüne bağlı olarak şekillenmiş büyük toprak gurupları; zonal toprak guruplarından kırmızı kahverengi topraklar ve kahverengi orman toprakları, azonal topraklardan ise alüvyal ve kolüvyal topraklar görülmektedir. Doğal bitki örtüsü incelendiğinde ise orman formasyonu, antropojen step ve ot formasyonlarına ait türlerin yayılış gösterdiği görülmektedir.Araştırma sahasında doğal ortam şartları beşeri faaliyetler üzerinde denetleyici etkiye sahiptir. Havzada yürütülen ekonomik faaliyetlerin başında tarım ve hayvancılık gelmektedir.