Eleştirel düşünme becerileri eğitiminin öğretmenlerin ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Zehra Sedef Korkmaz

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Adnan KÜÇÜKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı sınıf öğretmenleri için hazırlanan eleştirel düşünme becerileri eğitiminin ve ilkokul 4. sınıf öğrencileri için yeniden düzenlenen eleştirel düşünme becerileri temelli konuların etkililik düzeyini belirlemektir. Yöntem: Karma yöntem desenlerinden iç içe desen kullanılan bu çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ve durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın öğretmen ve öğrenci çalışma grubu olmak üzere iki çalışma grubu vardır. Ayrıca sınıf gözlemleri ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak "Eleştirel Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Envanteri (Alkın, 2012)", "Eleştirel Düşünme Ölçekleri (Demir, 2006)", "Yarı Yapılandırılmış Öğretmen ve Öğrenci Görüşme Formu" ve "Öğretmen ve Öğrenci Gözlem Formu" kullanılmıştır. Nicel veri analizinde bağımlı gruplar t testi, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve tek faktörlü kovaryans analizi ve karşılaştırma testlerinden Bonferroni testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Deney ve kontrol grubu öğretmenlerinin son test puanları arasında envanterin tüm alt boyutları için deney grubunun lehine anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Deney 1, deney 2 ve kontrol grubu öğrencilerinin son test puanları arasında değerlendirme, yorumlama ve açıklama ölçeği için anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Bu bulguları öğretmenlerle ve öğrencilerle yapılan görüşmeler ve sınıf gözlemleri de olumlu yönde desteklemektedir. Kalıcılık testi sonuçlarına göre ise, tüm gruplarda eleştirel düşünme becerileri algılarında bir düşüş olduğu görülmüştür. Fakat ön test puanları dikkate alındığında deney gruplarında eleştirel düşünme becerileri algılarında artışın devam ettiği görülmektedir. Sonuç: Sonuç olarak hem öğretmenler için hazırlanan eleştirel düşünme becerileri eğitiminin, hem de yeniden düzenlenen konuların eleştirel düşünme becerileri algılarını artırdığı ve kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: eleştirel düşünme, sınıf öğretmeni, 4. sınıf öğrencileri.