Postmortem incelemelerde infrared spektroskopi tekniği ile ekimoz yaşı tayini
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA ÖZTÜRK
Danışman: Mustafa Talip ŞENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Postmortem İncelemelerde İnfrared Spektroskopi Tekniği İle Ekimoz Yaşı Tayini Travmatik ölüm olgularında, künt travmanın bir belirleyicisi olarak ekimoz sıklıkla gözlemlenir. Ölüm, travmatik olayın hemen ardından meydana gelebileceği gibi, daha sonraki saatlerde ya da günlerde de ortaya çıkabilir. Bu nedenle, postmortem incelemelerde ekimozun varlığının tespiti, travmanın gerçekleştiğini göstermenin ötesinde, ekimoz yaşının belirlenmesi, olayın gerçekleştiği zamanı ve hayatta kalma süresini gösteren önemli bir belirteçtir. Özellikle, adli makamlara suç olaylarının kronolojisi hakkında bilgi sağlamak ve neden-sonuç ilişkilerini belirleme konusunda önemli bilgiler sunabilir. Klinik adli tıp uygulamalarında, ekimozun yaşını belirlemek için yapılmış birçok çalışma mevcuttur; ancak, ekimozun yaşının tespiti çoğu kez zor olup, kesin bir yöntem de bulunmamaktadır. Bu çalışmada, postmortem tanıda ekimoz yaşını daha hızlı, kolay, yüksek doğruluk ve özgüllük sağlayan bir yöntem geliştirmeyi amaçladık. Bu hedef doğrultusunda, 35 olgu üzerinden yapılan postmortem incelemelerde deri dokuları üzerinde histopatolojik inceleme, ATR-FTIR spektroskopik ölçümler ve kemometrik analizler gerçekleştirdik. Çalışma kapsamında travma sonrası ekimoz oluşan ve en fazla 24 saat içerisinde ölüm gerçekleşen olgular yeni ekimoz grubu (YE) olarak; travma sonrasında 24. saatten sonra ölüm gerçekleşen olgulardan alınan deri örnekleri de eski ekimoz grubu (EE) olarak belirlendi. Hiçbir travma bulgusu olmayan olguların cilt doku örnekleri ise kontrol (K) grubunu oluşturmaktadır. Toplamda 35 otopsi olgusundan cilt örnekleri alındı. Bunlardan 7'si EE grubu, 17'si YE grubu, 11'i ise K grubu olarak inceleme için çalışmaya dahil edildi. Elde edilen spektral veriler, kemometrik yöntemlerle elde edilen PCA (Temel Bileşen Analizi) bulgularını desteklemiştir. Hem HCA (Hiyerarşik Kümeleme Analizi) dendrogramları hem de SVM (Destek Vektör Makinesi) ayrım grafiği sonuçlarına göre, her üç grubun da %100 hassasiyet, özgüllük ve doğrulukla birbirinden ayrıldığı gözlemlenmiştir. Yürütmüş olduğumuz bu tez çalışmasında, postmortem incelemelerde, adli tahkikat bilgileri, ölü muayene, otopsi ve histopatolojik inceleme bulgularının yanında, ATR-FTIR spektroskopisinin ekimozun belirlenmesinde ve ortaya çıkma süresi bakımından eski ya da yeni olup olmadığını ayırt etmede güçlü bir tamamlayıcı yöntem olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Adli tıp, otopsi, travma, yara yaşı, ekimoz, FT-IR Spektroskopisi.