HEC-RAS ile 1 ve 2 boyutlu taşkın analizi: Oltu Çayı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED İKBAL KÜÇÜKOĞLU
Danışman: Serkan Şenocak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Erzurum'un ilçesi olan Oltu'daki, Oltu Çayı'nın 2 yıllık, 5 yıllık, 10 yıllık, 25 yıllık, 50 yıllık, 100 yıllık, 500 yıllık ve 1000 yıllık taşkınları incelenmiştir. Bu taşkın debileriyle, 1 ve 2 boyutlu modelleme yöntemleri kullanılarak taşkın analizi yapılmıştır. Her iki modelleme sonuçları karşılaştırarak elde edilen sonuçlar ışığında çeşitli öneriler sunulmuştur. Yöntem: Bu çalışmada HEC-RAS programının yanı sıra ArcGIS, Civil 3D ve Google Earth programlarıyla modelleme yapılmıştır. HEC-RAS programıyla taşkın analizi yapılmış olup analiz için gerekli DEM haritasının düzeltilmesi için de ArcGIS, Civil 3D ve Google Earth programları kullanılmıştır. Ayrıca DSİ'den temin edilen 1/5000'lik hâlihazır görünümü ve taşkın hidrografları kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonucunda Oltu ilçe merkezinden geçen Oltu Çayı için 1 boyutlu modellemede enkesitlerin, boykesitlerin ve köprülerin taşkındaki durumları ve taşkın yayılımı haritası tespit edilmiştir. 2 boyutlu analizde ise taşkın yayılım haritası oluşum simülasyonunu oluşturmuştur. Her debide taşkınların meydana geldiği tespit edilmiştir. Ancak 1 boyutlu ve 2 boyutlu analiz sonuçları karşılaştırılınca 2 yıllık, 5 yıllık ve 10 yıllık debilerde taşkın yayılım alanlarında fark oran olarak sırayla %2.25, %15.61 ve %51.11 çıkmıştır. Diğer tekerrür debilerinde ise taşkın yayılım alanları birbirlerine yakın çıktığı tespit edilmiştir. Sonuç: Gerekli analizler sonucunda Oltu ilçesindeki yapıların bazıları taşkın haritası içerisinde kalmıştır. Taşkının etkisini engelleyebilecek veya en aza indirebilecek birtakım öneriler sunulmuştur. Hem 1 boyutlu modellemenin sağladığı enkesit, boykesit ve köprülerin taşkındaki durumunu incelemek hem de 2 boyutlu modellemenin sağladığı taşkının araziye göre yayılımını bir modellemede görmek amacıyla 1D/2D modelleme yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Taşkın, HEC-RAS, Hidrolik Modelleme, Oltu Çayı