Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Lisans Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri ile Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAİFE İBEKCİ
Danışman: Nermin Çakmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dijital okuryazarlık düzeyleri, bireylerin dijital teknolojileri etkili bir şekilde kullanma becerilerini ve bilgiye erişim, değerlendirme, kullanma ve paylaşma yetkinliklerini ifade eder. Dijital veri güvenliği farkındalığı ise bireylerin ve kuruluşların dijital ortamlarda verilerini güvende tutma, çevrim içi tehditleri tanıma ve önleme bilincidir. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü lisans öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital veri güvenliği farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan bu çalışma, eğitim ve bilinçlendirme stratejilerine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu araştırmada Atatürk Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü lisans öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital veri güvenliği farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veriler, "Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DDÖ)" ve "Dijital Veri Güvenliği Farkındalığı Ölçeği (DVGFÖ)" kullanılarak 194 lisans öğrencisinden elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda veriler SPSS21 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların dijital okuryazarlık düzeylerinin orta seviyede olduğu, dijital veri güvenliği farkındalık düzeylerinin ise iyi düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dijital okuryazarlık ve dijital veri güvenliği farkındalık düzeylerinde sınıf ve cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Dijital okuryazarlık düzeylerinde BİT kullanım süresi değişkenine göre anlamlı fark meydana gelmiştir. Katılımcıların 9 saat ve üzeri BİT kullanım süresinin, 1-4 saat ile 5-8 saatleri arasında BİT kullanım süresinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dijital veri güvenliği farkındalık düzeylerinde BİT kullanım süresine göre anlamlı farklılık meydana gelmemiştir. Aynı zamanda öğrencilerin dijital okuryazarlık ve dijital veri güvenliği farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde, pozitif yönde orta düzeyde bir ilişkinin meydana geldiği belirlenmiştir. Buna göre öğrencilerde dijital okuryazarlığın artması ile dijital veri güvenliğinin de benzer düzeyde artış gösterdiği söylenebilir.